Alle soorten › Scharrelaarachtigen › IJsvogels › Amazone-ijsvogel
Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Alle overige moderne vogels Neoaves › Landvogels Telluraves › Roofvogels, uilen, ijsvogels en spechten Afroaves › Muisvogels, scharrelaars en spechten Coraciimorphae › Trogons en holenbroeders Cavitaves › Neushoornvogels, ijsvogels en spechten Picocoraciae › IJsvogels, bijeneters en spechten Picodynastornithes
Amazone-ijsvogel | Chloroceryle amazona
Amazon Kingfisher | Martín pescador amazónico
De Amazone-ijsvogel is een grote, donkergroene ijsvogel van rivieren en lagunes in de laaglanden van Mexico tot Panama. Hij is de grootste van de vier groene ijsvogels van het gidsgebied en lijkt in patroon sterk op de veel kleinere groene ijsvogel.
Geluid
Een luid, hard, herhaald tek of klek en een staccato chrit dat in een ratel kan overgaan.
Opname: Franco Vushurovich — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto
Herkenning
29–30 cm, met een grote kop, een korte kuif en een lange, zware, zwarte snavel. De bovendelen zijn donker bronsgroen, met nauwelijks wit in vleugel en staart. Een witte halsband scheidt kop en rug; keel en kin zijn wit. Het mannetje heeft een brede roodbruine borstband en een witte buik met groene strepen op de flanken. Het vrouwtje mist het roodbruin en heeft een groene, soms onderbroken borstband. Jonge vogels zijn wat bleker, met lichte vlekjes op de vleugeldekveren.
Verwarringssoorten
De groene ijsvogel Chloroceryle americana heeft hetzelfde patroon, maar is veel kleiner, met een slankere snavel, duidelijke witte vlekken op de vleugels en witte buitenste staartpennen. De groen-bruine ijsvogel Chloroceryle inda heeft geheel roodbruine onderdelen. De bandijsvogel Megaceryle alcyon en de Amerikaanse reuzenijsvogel Megaceryle torquata zijn van boven blauwgrijs, niet groen.
Leefgebied
Grotere, vrij open rivieren, beboste meeroevers, zoetwaterlagunes en stuwmeren, soms ook brakke lagunes en mangrove; vooral in de laaglanden tot ongeveer 1000 m. Zit op takken of rotsen boven het water, vaak hoger dan de groene ijsvogel, en duikt naar vis. Broedt in een tunnel in een aarden oever.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van Mexico en Midden-Amerika.
Verspreiding en trek
Laaglanden aan de Golfkant vanaf het zuiden van Tamaulipas en aan de Pacifische kant vanaf het zuiden van Mexico, door Tabasco, Chiapas en het zuiden van het schiereiland Yucatán, Belize, Guatemala, El Salvador, Honduras, Nicaragua en Costa Rica tot Panama; ontbreekt in het droge noorden van Yucatán. Buiten het gidsgebied in een groot deel van tropisch Zuid-Amerika tot het noorden van Argentinië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Langs grote rivieren in het oosten van het gidsgebied, zoals in de Pantanos de Centla in Tabasco, aan de Río Dulce in Guatemala en langs het Chagres en het Gatúnmeer in Panama. Bij een groene ijsvogel van flinke grootte is het ontbreken van witte vleugelvlekken het beste onderscheid met de groene ijsvogel.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. Vrij algemeen langs grotere rivieren in de laaglanden.
Wetenschappelijke naam
Chloroceryle amazona | (Latham, 1790)
Latham beschreef de soort in 1790 als Alcedo amazona; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Chloroceryle werd in 1848 ingevoerd door Kaup. Chloroceryle verbindt Grieks khlōros 'groen' met het geslacht Ceryle: 'groene Ceryle', naar de groene bovendelen. amazona verwijst naar de Amazone, het stroomgebied waar de soort veel voorkomt. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cayenne, Frans-Guyana.