Alle soorten › Scharrelaarachtigen › IJsvogels › Amerikaanse reuzenijsvogel
Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Alle overige moderne vogels Neoaves › Landvogels Telluraves › Roofvogels, uilen, ijsvogels en spechten Afroaves › Muisvogels, scharrelaars en spechten Coraciimorphae › Trogons en holenbroeders Cavitaves › Neushoornvogels, ijsvogels en spechten Picocoraciae › IJsvogels, bijeneters en spechten Picodynastornithes
Amerikaanse reuzenijsvogel | Megaceryle torquata
Ringed Kingfisher | Martín pescador grande
De Amerikaanse reuzenijsvogel is de grootste ijsvogel van het gidsgebied en een algemene standvogel van rivieren, meren en lagunes in de laaglanden van Mexico tot Panama. Hij jaagt vanaf een hoge zitplaats boven het water en is vaak eerst te horen aan zijn luide, harde roep in de vlucht.
Geluid
Een luid, hard klek of kek, vaak in de vlucht, en een ratelende reeks die lager, luider en trager is dan die van de bandijsvogel.
Opname: Jacob Wijpkema — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto
Herkenning
40–41 cm, groot en zwaargebouwd, met een ruige kuif en een zeer lange, zware snavel, donker met een lichtere basis. Kop, rug en vleugels zijn blauwgrijs, met een brede witte halsband en een witte keel. Bij het mannetje zijn borst en buik geheel roodbruin en de onderstaartdekveren wit. Het vrouwtje heeft een blauwgrijze borstband, daaronder een smalle witte band en dan een roodbruine buik. In de vlucht zijn de ondervleugeldekveren wit (mannetje) of roodbruin (vrouwtje).
Verwarringssoorten
De bandijsvogel Megaceryle alcyon, een wintergast, is kleiner en heeft altijd een witte buik: het mannetje alleen een blauwgrijze borstband, het vrouwtje daaronder een roodbruine band. De Amazone-ijsvogel Chloroceryle amazona is kleiner en van boven donkergroen.
Leefgebied
Grotere rivieren, meren, stuwmeren, lagunes, estuaria, mangrove en viskwekerijen, vooral in de laaglanden en tot ongeveer 1500 m. Zit hoog boven het water op dode takken, draden of palen en duikt naar vis, soms na een korte biddende vlucht; vliegt vaak hoog en ver over open water. Broedt in een lange tunnel in een steile aarden oever, soms in kleine groepen.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van Mexico en Midden-Amerika.
Verspreiding en trek
Laaglanden aan beide kanten van het gidsgebied: aan de Golfkant vanaf Nuevo León en Tamaulipas, aan de Pacifische kant vanaf Sinaloa, zuidelijk door het zuiden van Mexico, het schiereiland Yucatán, Belize, Guatemala, El Salvador, Honduras, Nicaragua en Costa Rica tot Panama. Buiten het gidsgebied in het zuiden van Texas, op enkele eilanden van de Kleine Antillen en door vrijwel heel Zuid-Amerika tot Vuurland.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Langs vrijwel elke grote rivier en lagune in de laaglanden, bijvoorbeeld bij de Río Usumacinta, aan de Río Dulce in Guatemala, langs het Tortuguero-kanaal in Costa Rica en aan het Gatúnmeer in Panama. Een grote ijsvogel die met luide roep hoog over het water vliegt is meestal deze soort.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. Algemeen in het gidsgebied en weinig kieskeurig in zijn keuze van water, zolang er steile oevers om te broeden en vis zijn.
Wetenschappelijke naam
Megaceryle torquata | (Linnaeus, 1766)
Linnaeus beschreef de soort in 1766 als Alcedo torquata; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Megaceryle werd in 1848 ingevoerd door Kaup. Megaceryle combineert het Griekse megas 'groot' met de geslachtsnaam Ceryle, en onderscheidt zo de grote ijsvogels van de kleinere. torquata is Latijn voor 'met een halsband', naar de witte kraag. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Martinique en Mexico.