Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Bergelenia
Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Alle overige moderne vogels Neoaves › Landvogels Telluraves › Valken, papegaaien en zangvogels Australaves › Valken en zangvogels Eufalconimorphae › Papegaaien en zangvogels Psittacopasserae
Bergelenia | Elaenia frantzii
Mountain Elaenia | Elenia montañera
De bergelenia is een olijfgroene elenia van het hooggebergte met een ronde kop zonder kuif en zonder witte kruinvlek. Hij is algemeen aan bosranden, in open plekken en in weiden met bomen in de bergen, en eet veel vruchten. In het gidsgebied leeft hij van Guatemala tot het westen van Panama.
Geluid
Een klagend, langgerekt pieeuw en een kort, schor tsjie-bie-joe; in de broedtijd herhaald vanaf een uitkijkpost in een boom.
Opname: Marcela Morales sánchez — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto
Herkenning
14–15 cm. Kop rond en glad, olijfgroen, met een smalle lichte oogring die het oog groot doet lijken. Bovendelen olijfgroen. Vleugels donker met twee vale geelwitte vleugelstrepen en lichte randen aan de tertials. Keel en borst grijzig olijf, buik lichtgeel. Snavel vrij kort, donker met een lichte basis van de ondersnavel. Mannetje en vrouwtje zijn gelijk.
Verwarringssoorten
De geelbuikelenia Elaenia flavogaster heeft een volle kuif met een witte kruinvlek en komt vooral lager voor. De kleine elenia Elaenia chiriquensis is grijzer van boven, valer van onder en heeft een kleine witte kruinvlek. Vliegenpikkers als de brilvliegenpikker Zimmerius vilissimus zijn veel kleiner, met een kort snaveltje.
Leefgebied
Bosranden, open plekken, struweel, weiden met verspreide bomen, tuinen en boomgaarden in de bergen, ook in nevelwoud en pijn-eikenbos, vooral boven ongeveer 1200 m. Buiten de broedtijd komen sommige vogels lager voor. Eet veel kleine vruchten en bessen, onder meer van maretak, en daarnaast insecten.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van Mexico en Midden-Amerika.
Verspreiding en trek
In het gidsgebied in de hooglanden van Guatemala, El Salvador, Honduras en Nicaragua, en in Costa Rica en het westen van Panama. Buiten het gidsgebied in de Andes van Colombia en in de bergen van het noorden van Venezuela.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Algemeen in de hoge bergen van Costa Rica, bijvoorbeeld rond San Gerardo de Dota, en in de omgeving van Monteverde. Zit vaak rechtop op een tak in een open plek of bij vruchtdragende struiken.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. In geschikt berglandschap algemeen; verdraagt halfopen cultuurland met bomen goed.
Wetenschappelijke naam
Elaenia frantzii | Lawrence, 1865
Lawrence beschreef de soort in 1865 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Elaenia werd in 1836 ingevoerd door Sundevall. Elaenia komt van Grieks elaineos 'van olie, olijfkleurig', naar het olijfgroene verenkleed. frantzii eert de Duitse arts en natuuronderzoeker Alexander von Frantzius (1821–1877), die in Costa Rica verzamelde. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit San José, Costa Rica.