Alle soorten › Gierzwaluwachtigen › Kolibries › Berylamazilia

Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Alle overige moderne vogels Neoaves › Vogels van de elementen Elementaves › Nachtzwaluwen en gierzwaluwen Strisores

Berylamazilia | Saucerottia beryllina

Berylline Hummingbird | Amazilia berilina

De berylamazilia is een van de gewoonste kolibries van de bergen van Mexico en het noorden van Midden-Amerika, ook in tuinen en parken van steden als Mexico-Stad. De combinatie van een groen lijf, roestbruine vleugels en een paarsbruine staart is kenmerkend. In de zomer komt hij in kleine aantallen tot in het zuidoosten van Arizona.

Berylamazilia (Saucerottia beryllina)
Foto: Charles J. Sharp — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een droog, zoemend dzzit en een droog, kwetterend geratel. De zang is een reeks hoge, piepende en krassende tonen.

Luister: VluchtroepXC773205

Opname: Pritam Baruah — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto

Herkenning

9–10 cm, met een rechte zwarte snavel met een rode basis van de ondersnavel. Kop, keel en borst zijn glanzend groen. De vleugels hebben een roestbruine vlek aan de basis van de armpennen. Stuit, bovenstaartdekveren en staart zijn paarsachtig kastanjebruin tot purperbrons. De onderbuik is grijsbruin tot okerkleurig. Het vrouwtje is doffer, met een grijzere buik.

Verwarrings­soorten

De blauwstaartamazilia Saucerottia cyanura heeft een blauwzwarte staart en blauwviolette bovenstaartdekveren; in het zuiden van Chiapas en in Guatemala komen beide voor en worden tussenvormen gemeld. De roodstaartamazilia Amazilia tzacatl heeft een rode snavel met een zwarte punt, een roestbruine staart en geen roestbruin in de vleugels. De yucatánamazilia Amazilia yucatanensis heeft een okerkleurige buik en een roestbruine staart, maar geen roestbruin in de vleugels en leeft in het laagland. De witoorsaffierkolibrie Basilinna leucotis heeft een brede witte streep achter het oog.

Leefgebied

Pijn-eikenbos, eikenbos, nevelwoud, bosranden, struweel, koffieplantages, tuinen en parken, vooral tussen ongeveer 1000 en 3000 m; plaatselijk lager. Foerageert bij bloeiende struiken en bomen, vaak in tuinen en bij voederflessen.

Verspreiding en trek

Van Sonora en Chihuahua via de Sierra Madre Occidental, het Transmexicaans vulkanisch gebergte en de bergen van Guerrero, Oaxaca en Chiapas naar de hooglanden van Guatemala, El Salvador en Honduras; ook in de bergen van het westen van Veracruz en Puebla. Buiten het gidsgebied een schaarse zomergast in het zuidoosten van Arizona.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 0,7° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

In de parken en tuinen van Mexico-Stad, zoals het Bosque de Chapultepec en het natuurreservaat van de universiteit in El Pedregal, in de bergen rond Oaxaca en in de tuinen rond Antigua in Guatemala.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. Algemeen in een groot verspreidingsgebied. De soort gebruikt ook tuinen, parken en plantages en lijkt weinig gevoelig voor verstoring.

Wetenschappelijke naam

Saucerottia beryllina | (Deppe, 1830)

Deppe beschreef de soort in 1830 als Trochilus beryllinus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Saucerottia werd in 1850 ingevoerd door Bonaparte. Saucerottia eert de Franse arts en vogelkundige Antoine Constant Saucerotte; de naam is afgeleid van het epitheton saucerottei (1846). beryllina is Latijn voor 'beryl-kleurig' (van beryllus 'beryl', een groene edelsteen), naar het glanzend groene verenkleed. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Mexico (niet nader bepaald).