Alle soorten › Zangvogels › Zwaluwen › Boomzwaluw
Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Alle overige moderne vogels Neoaves › Landvogels Telluraves › Valken, papegaaien en zangvogels Australaves › Valken en zangvogels Eufalconimorphae › Papegaaien en zangvogels Psittacopasserae
Boomzwaluw | Tachycineta bicolor
Tree Swallow | Golondrina bicolor
De boomzwaluw is een stevige zwaluw met glanzend blauwgroene bovendelen en spierwitte onderdelen. Hij broedt in Noord-Amerika in boomholten en nestkasten en komt in de winter naar het gidsgebied, waar hij soms in grote groepen boven moerassen, meren en kustlagunes jaagt.
Geluid
Heldere, vloeiende tjilpjes en een kwetterend tsjiet; groepen laten een aanhoudend gekwetter horen.
Opname: AUDEVARD Aurélien — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto
Herkenning
13–15 cm. Volwassen mannetje van boven glanzend blauwgroen, van onderen helder wit; de donkere kleur van de kop loopt tot onder het oog, zonder wit erboven. Staart kort en licht ingesneden. Vrouwtjes in hun eerste jaar zijn grotendeels grijsbruin van boven, met weinig glans. Jonge vogels zijn grijsbruin van boven en hebben vaak een vage, grijze borstband. Vliegt met afwisselend snelle vleugelslagen en lange glijvluchten.
Verwarringssoorten
De mangrovezwaluw Tachycineta albilinea is kleiner, heeft een witte stuit en een smalle witte streep boven de teugel. De groene zwaluw Tachycineta thalassina heeft wit boven en achter het oog en witte vlekken op de zijkanten van de stuit. De oeverzwaluw Riparia riparia is kleiner en heeft een scherp afgetekende, bruine borstband; jonge boomzwaluwen hebben hooguit een vage, grijze band.
Leefgebied
Open terrein bij water: zoetwatermoerassen, meren, kustlagunes, kwelders, rijstvelden en open landbouwgebied. Jaagt in de lucht op vliegende insecten, vaak laag boven het water; eet in de winter ook bessen. Overnacht in groepen in riet of ander moerasgewas.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van Mexico en Midden-Amerika.
Verspreiding en trek
Wintergast in een groot deel van Mexico, het talrijkst in het noorden en langs de kusten, en in afnemende aantallen zuidwaarts door Midden-Amerika tot Panama. Broedt niet in het gidsgebied. Broedt in een groot deel van Canada en de Verenigde Staten; overwintert ook in het zuiden van de Verenigde Staten en op de Grote Antillen.
- Wintergast (ca. okt–mrt)
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
In de winter het best te zien boven moerassen en lagunes in het noorden van Mexico en langs de Golfkust, vaak in groepen van tientallen tot honderden vogels. De witte onderkant zonder borstband en zonder witte stuit is het beste kenmerk.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. De soort is algemeen en wijdverbreid; in delen van Noord-Amerika is de broedpopulatie afgenomen.
Wetenschappelijke naam
Tachycineta bicolor | (Vieillot, 1808)
Vieillot beschreef de soort in 1808 als Hirundo bicolor; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Tachycineta werd in 1851 ingevoerd door Cabanis. Tachycineta is Grieks, van takhukinētos 'snel bewegend', naar de vlugge, wendbare vlucht. bicolor is Latijn voor 'tweekleurig', naar de glanzend blauwgroene bovendelen en de witte onderdelen. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit New York (VS).