Alle soorten › Zangvogels › Sapayoa's › Breedbekmanakin
Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Alle overige moderne vogels Neoaves › Landvogels Telluraves › Valken, papegaaien en zangvogels Australaves › Valken en zangvogels Eufalconimorphae › Papegaaien en zangvogels Psittacopasserae
Breedbekmanakin | Sapayoa aenigma
Sapayoa | Sapayoa
De breedbekmanakin of sapayoa is een egaal olijfgroene zangvogel van de ondergroei van vochtig laaglandbos, met een brede, platte snavel. Hij werd lang tot de manakins gerekend, maar is de enige soort van de familie Sapayoidae en het enige Amerikaanse familielid van de breedbekken en asity's van de Oude Wereld. In het gidsgebied komt hij alleen in het oosten van Panama voor.
Geluid
Meestal stil. Een zacht, nasaal ratelend trillertje en een korte tsjip.
Opname: Andrew Spencer — CC BY-NC-SA 3.0 · omgezet naar mono · xeno-canto
Herkenning
15 cm. Vrij slank, met een grote kop, een brede, platte, aan de punt afgeronde snavel en een voor een manakin lange staart. Bovendelen egaal olijfgroen, vleugels en staart iets donkerder zonder vleugelstrepen. Keel en onderdelen geelachtig olijf, het midden van de buik het geelst. Het mannetje heeft een verborgen gele kruinstreep die zelden te zien is; het vrouwtje mist die. Snavel donker met een lichtere ondersnavel, poten grijs.
Verwarringssoorten
Vrouwtjes van manakins zijn kleiner en hebben een kortere staart en een kleine, smalle snavel. De westelijke groene breedbektiran Rhynchocyclus aequinoctialis heeft een nog bredere snavel, een lichte oogring en gele randen aan de vleugelpennen, en zit rechtop. De okerbuikpipratiran Mionectes oleagineus heeft een okerkleurige buik, een smalle snavel en tikt voortdurend met één vleugel.
Leefgebied
Ondergroei en lagere middenlaag van vochtig, oud laagland- en voetheuvelbos, tot ongeveer 1000 m, vaak in schaduwrijke ravijnen en langs beekjes. Zit lang stil en vangt met korte uitvallen insecten van bladeren; sluit zich vaak aan bij gemengde groepen in de ondergroei. Hangt een peervormig nest met een ingang aan de zijkant aan een tak boven een beek.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van Mexico en Midden-Amerika.
Verspreiding en trek
Oosten van Panama: vooral Guna Yala en Darién en het oosten van de provincie Panamá, met enkele meldingen verder westelijk in de provincies Panamá en Colón. Buiten het gidsgebied in het westen van Colombia tot in het noordwesten van Ecuador.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Het meest gemeld langs de weg van El Llano naar Cartí bij Nusagandi en rond Cana in Darién. Het best te vinden door gemengde groepen in de ondergroei langs beekjes in oud bos af te zoeken.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. Schaars en weinig opgemerkt; afhankelijk van groot, aaneengesloten vochtig bos, dat in het oosten van Panama door ontbossing voor veeteelt achteruitgaat.
Wetenschappelijke naam
Sapayoa aenigma | Hartert, 1903
Hartert beschreef de soort in 1903 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Sapayoa voerde hij in datzelfde werk in. Sapayoa is genoemd naar de Río Sapayo (nu Río Zapallo Grande) in Esmeraldas, Ecuador, waar het typeexemplaar werd verzameld. aenigma is Latijn (uit het Grieks ainigma) voor 'raadsel', naar de lang raadselachtige verwantschap van deze vogel. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Río Zapallo Grande, Esmeraldas, Ecuador.