Alle soorten › Roofvogels › Havikachtigen › Breedvleugelbuizerd
Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Alle overige moderne vogels Neoaves › Landvogels Telluraves › Roofvogels, uilen, ijsvogels en spechten Afroaves › Havikachtigen en uilen Hieraves
Breedvleugelbuizerd | Buteo platypterus
Broad-winged Hawk | Aguililla ala ancha
De breedvleugelbuizerd is een kleine, gedrongen buizerd met brede, spits toelopende vleugels en een staart met brede zwart-witte banden. Hij broedt in de loofbossen van het oosten van Noord-Amerika en trekt in grote zwermen naar het zuiden. In het gidsgebied is hij een wintergast en doortrekker: in september en oktober en opnieuw in maart en april trekken honderdduizenden vogels door Veracruz en Panama, en in de winter jaagt hij vanaf een zitpost aan bosranden van het zuiden van Mexico tot Panama.
Geluid
Een hoog, dun, langgerekt gefluit pie-tieeee, met een korte eerste toon; ook in de winter vaak te horen.
Opname: Denis Dujardin — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto
Herkenning
34–44 cm, met korte, brede vleugels met een spitse punt en een vrij korte staart. Volwassen vogels zijn donkerbruin van boven, met een bruine kop, een witte keel met een donkere baardstreep en een roodbruin gebandeerde borst en buik. De staart is zwart met twee brede witte banden, waarvan de bovenste vaak deels verborgen is. In de vlucht zijn de ondervleugels wittig en vrijwel ongetekend, met een brede donkere achterrand en donkere vleugelpunten. Jonge vogels zijn wit tot geelachtig van onderen met donkere lengtestrepen, vooral op de flanken, en hebben een bruine staart met veel smalle donkere banden. Mannetje en vrouwtje zijn gelijk; het vrouwtje is iets groter.
Verwarringssoorten
De roodschouderbuizerd Buteo lineatus heeft roodbruine schouders, smallere witte staartbanden en in de vlucht een lichte halvemaan aan de basis van de handpennen. De wegbuizerd Rupornis magnirostris heeft een licht oog, een egale grijsbruine borst en vaak roestkleur in de handpennen, en mist de donkere achterrand van de vleugel. De lichte vorm van de kortstaartbuizerd Buteo brachyurus is ongestreept wit van onderen, met een donkere kap. Jonge grijze buizerds Buteo plagiatus en grijsgestreepte buizerds Buteo nitidus hebben een opvallender koptekening met een donkere oogstreep en een witte stuit. Op de trek vliegt hij vaak samen met de grotere prairiebuizerd Buteo swainsoni, die langere, smallere vleugels met donkere slagpennen heeft, en met de kalkoengier Cathartes aura.
Leefgebied
In de winter vochtig bos, bosranden en open plekken in het bos, secundair bos, schaduwkoffie en half open land met bomen, vooral in de heuvels en lagere bergen tot ongeveer 2000 m, maar ook in het laagland. Jaagt vanaf een zitpost onder of aan de rand van het bladerdak op hagedissen, kikkers, grote insecten en kleine zoogdieren. Op de trek boven elk landschap, in zwermen die op thermiek omhoog cirkelen en daarna in glijvlucht verder trekken.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van Mexico en Midden-Amerika.
Verspreiding en trek
Overwintert van het zuiden van Mexico, waar hij in klein aantal voorkomt in Veracruz, Oaxaca en Chiapas, door Guatemala, Belize, El Salvador, Honduras en Nicaragua tot Costa Rica en Panama, waar hij het talrijkst is; het grootste deel van de vogels trekt door naar het noordwesten van Zuid-Amerika. De herfsttrek volgt de Golfkust van Tamaulipas en Veracruz en daarna de laaglanden en heuvels van Midden-Amerika, met een piek eind september in Veracruz en in oktober in Panama; in maart en april volgt de terugtrek langs dezelfde route. Van mei tot augustus blijven enkele, vooral onvolwassen vogels in het gidsgebied; broedgevallen zijn er niet bekend. Buiten het gidsgebied broedend in het oosten en midden van de Verenigde Staten en het zuiden van Canada, met standvogels op Cuba, Puerto Rico en enkele Kleine Antillen.
- Wintergast (ca. okt–mrt)
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Eind september en begin oktober trekken boven de kustvlakte van Veracruz, bij Cardel en Chichicaxtle, op één dag soms honderdduizenden breedvleugelbuizerds in cirkelende zwermen door. In Panama is de trek in oktober en maart te volgen vanaf de Cerro Ancón in Panama-Stad. In de winter zit hij vaak stil op een tak aan een bosrand of langs een bosweg.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. Bij Veracruz worden elke herfst meer dan een miljoen vogels geteld; de trekroute en de winterkwartieren zijn gevoelig voor het verlies van bos.
Wetenschappelijke naam
Buteo platypterus | (Vieillot, 1823)
Vieillot beschreef de soort in 1823 als Sparvius Platypterus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Buteo werd in 1799 ingevoerd door De Lacépède. Buteo is het Latijnse woord voor een buizerd. platypterus is Grieks, van platus 'breed' en pteron 'vleugel', naar de brede vleugels. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Schuylkill-rivier, Pennsylvania (VS).