Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Brilvliegenpikker

Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Alle overige moderne vogels Neoaves › Landvogels Telluraves › Valken, papegaaien en zangvogels Australaves › Valken en zangvogels Eufalconimorphae › Papegaaien en zangvogels Psittacopasserae

Brilvliegenpikker | Zimmerius vilissimus

Guatemalan Tyrannulet | Mosquero ceja gris

De brilvliegenpikker is een kleine, olijfgroene tiran van bosranden en halfopen terrein in de hooglanden van het noorden van Midden-Amerika, met een grijze kruin, een witte wenkbrauwstreep en scherp gele randen aan de vleugelveren. Hij houdt de staart vaak schuin omhoog en eet veel bessen van maretakken. Hij leeft alleen in het gidsgebied, van Chiapas tot El Salvador.

Brilvliegenpikker (Zimmerius vilissimus)
Foto: Adam Jackson — CC0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een helder, klagend fluitje, vaak in korte reeksen herhaald, en een snel, wat schel gekwetter.

Luister: ZangXC875499

Opname: Alain Verneau — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto

Herkenning

11–12 cm, met een kleine, korte zwarte snavel en een vrij lange staart die vaak iets wordt opgeheven. Kruin grijs, met een witte wenkbrauwstreep en een donkere oogstreep. Rug olijfgroen. Vleugels donker met smalle, scherp afgetekende gele randen aan dekveren en slagpennen, maar zonder echte vleugelstrepen. Onderdelen grijsachtig wit met een gelige waas op flanken en onderbuik. Mannetje en vrouwtje zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De maretakvliegenpikker Zimmerius parvus lijkt er sterk op en werd vroeger tot dezelfde soort gerekend; hij leeft vooral in het laagland en de voetheuvels, van het oosten van Guatemala en Belize tot Panama, en is in het veld het best te onderscheiden aan de hand van leefgebied en verspreiding. De dwergvliegenpikker Phyllomyias griseiceps heeft een grijzere kop zonder duidelijke wenkbrauwstreep en mist de gele randen aan de vleugels. De geelbuikvliegenpikker Ornithion semiflavum is kleiner, met een kortere staart en helder gele onderdelen.

Leefgebied

Randen en open plekken van bergbos, eiken- en pijn-eikenbos, oud secundair bos, schaduwkoffie en tuinen met bomen in de hooglanden. Zoekt in de kronen naar insecten en eet daarnaast veel bessen, vooral van maretakken.

Verspreiding en trek

Endemisch in het gidsgebied: de hooglanden van Chiapas in het zuiden van Mexico, Guatemala en El Salvador. De precieze grens met de maretakvliegenpikker, onder meer in Honduras, is niet overal duidelijk.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 0,7° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Te zoeken in bosranden, koffieplantages en tuinen in de hooglanden van Guatemala en Chiapas, vaak in bomen met maretakken. Het opgeheven staartje en de gele vleugelranden helpen bij het herkennen.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. In de hooglanden vrij algemeen en goed bestand tegen halfopen, door mensen veranderd landschap.

Wetenschappelijke naam

Zimmerius vilissimus | (Sclater & Salvin, 1859)

Sclater & Salvin beschreef de soort in 1859 als Elainia vilissima; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Zimmerius werd in 1977 ingevoerd door Traylor. Zimmerius eert de Amerikaanse ornitholoog John Todd Zimmer (1889–1957), kenner van de Zuid-Amerikaanse vogels. vilissimus is Latijn voor 'zeer gewoon, waardeloos', overtreffende trap van vilis 'goedkoop', naar het onopvallende verenkleed. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cobán, Guatemala.