Alle soorten › Spechtachtigen › Spechten › Geelvleugelgrondspecht

Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Alle overige moderne vogels Neoaves › Landvogels Telluraves › Roofvogels, uilen, ijsvogels en spechten Afroaves › Muisvogels, scharrelaars en spechten Coraciimorphae › Trogons en holenbroeders Cavitaves › Neushoornvogels, ijsvogels en spechten Picocoraciae › IJsvogels, bijeneters en spechten Picodynastornithes

Geelvleugelgrondspecht | Colaptes chrysoides

Gilded Flicker | Carpintero collarejo

De geelvleugelgrondspecht is de grondspecht van de Sonorawoestijn. In het gidsgebied leeft hij in Sonora, het noorden van Sinaloa en het grootste deel van Baja California, waar hij zijn nest uithakt in zuilcactussen zoals de saguaro en de cardón.

Geelvleugelgrondspecht (Colaptes chrysoides)
Foto: Dan Vickers — CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een lange, snelle reeks wik-wik-wik-wik, een enkel, luid kliew en een zacht wieka-wieka bij ontmoetingen.

Luister: RoepXC1185510

Opname: Scott Crabtree — CC BY-NC-SA 4.0 · ingekort tot de eerste 60 s, mono · xeno-canto

Herkenning

26–30 cm. Kruin kaneelbruin, gezicht grijs. Het mannetje heeft een rode baardstreep, het vrouwtje niet. De rug is lichtbruin met smalle zwarte bandering; op de borst een zwarte halvemaan, de onderkant verder lichtbeige met zwarte vlekken. De onderkant van vleugels en staart is geel; de staart is van onderen voor een groot deel zwart. In vlucht een witte stuit.

Verwarrings­soorten

De gouden grondspecht Colaptes auratus heeft in Mexico zalmrode vleugel- en staartschachten, een bruingrijze kruin en minder zwart onder de staart, en leeft in bergbos; in de winter komt hij ook in het laagland, en waar beide soorten elkaar raken komen tussenvormen voor. De gilaspecht Melanerpes uropygialis deelt het leefgebied, maar heeft een zwart-wit gestreepte rug, een effen grijsbruine kop en geen zwarte borstband.

Leefgebied

Cactuswoestijn met zuilcactussen, vooral saguaro en cardón, en droog doornstruweel; plaatselijk ook oeverbos met populieren in de woestijn. Hakt zijn nest uit in een zuilcactus en foerageert op de cactussen, in struiken en op de grond naar mieren en andere insecten.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van Mexico en Midden-Amerika.

Verspreiding en trek

Baja California van het midden van het schiereiland tot de Kaap, het grootste deel van Sonora en het uiterste noorden van Sinaloa. Buiten het gidsgebied in het zuiden van Arizona en zeer plaatselijk in het zuidoosten van Californië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 0,7° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Algemeen in het cardónbos rond La Paz in Baja California Sur en in de saguarovlakten rond Hermosillo in Sonora; vaak te zien bovenop een zuilcactus.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. In Mexico wijdverbreid, maar afhankelijk van grote zuilcactussen, die door ontginning en branden verdwijnen.

Wetenschappelijke naam

Colaptes chrysoides | (Malherbe, 1852)

Malherbe beschreef de soort in 1852 als Geopicus (Colaptes) chrysoides; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Colaptes werd in 1825 ingevoerd door Vigors. Colaptes is Grieks kolaptēs 'beitelaar', van kolaptō 'hakken, beitelen', naar het hakken in hout. chrysoides is Grieks, van khrusos 'goud' en -oidēs 'gelijkend': 'goudachtig', naar de gele ondervleugels en staartschachten. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cabo San Lucas, Baja California Sur, Mexico.