Alle soorten › Tinamoeachtigen › Tinamoes › Grijsborsttinamoe

Plaats in de stamboom Vogels Aves › Loopvogels en tinamoes Palaeognathae

Grijsborsttinamoe | Crypturellus boucardi

Slaty-breasted Tinamou | Tinamú jamuey

De grijsborsttinamoe is een middelgrote, donkere tinamoe van het vochtige laaglandbos aan de Golf- en Caribische zijde, van het zuiden van Mexico tot het noorden van Costa Rica. Hij is schuw en wordt veel vaker gehoord dan gezien. De soort komt buiten het gidsgebied niet voor.

Grijsborsttinamoe (Crypturellus boucardi)
Foto: Chloe and Trevor Van Loon — CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een lage, holle, klagende fluittoon van twee of drie lettergrepen, oeoe-oeoeoe, lager dan bij de andere tinamoes van het gidsgebied. Wordt in de schemering en soms urenlang met korte pauzes herhaald.

Luister: ZangXC314754

Opname: Patrick ODonnell — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto

Herkenning

26–30 cm; een gedrongen, vrijwel staartloze tinamoe met een donkere kop en felrode poten. Kruin, achterhals en zijkant van de kop zijn zwartbruin, de keel is wit. De borst is egaal leigrijs, de buik grijsbruin, met donkere bandering op de flanken en de onderstaartdekveren. De bovendelen zijn donker chocoladebruin. De snavel is bovenaan donker en onderaan geelachtig. Het vrouwtje heeft fijne lichte en donkere bandering op de vleugeldekveren en de stuit, die bij het mannetje vrijwel egaal zijn. In het noorden van het areaal leeft C. b. boucardi, van Honduras tot Costa Rica de wat bruinere C. b. costaricensis.

Verwarrings­soorten

De struiktinamoe Crypturellus cinnamomeus komt op de Golfzijde en in Yucatán in hetzelfde gebied voor, maar is warmer bruin, met kaneelkleurige onderdelen, een lichte wenkbrauwstreep en sterk gebandeerde bovendelen; hij leeft vooral in droger bos en struweel. De kleine tinamoe Crypturellus soui is duidelijk kleiner, met een rossige buik en olijfgrijze poten. De grote tinamoe Tinamus major is veel groter en olijfbruiner, met grijsblauwe poten.

Leefgebied

Groenblijvend vochtig laaglandbos met een dichte onderlaag, vooral onder ongeveer 700 m en in Mexico plaatselijk tot 1500 m; ook ouder secundair bos, oeverbos en verwilderde plantages die aan bos grenzen. Zoekt op de bosbodem naar afgevallen vruchten, zaden en ongewervelde dieren, vooral mieren en termieten. Het mannetje broedt de eieren van meerdere vrouwtjes uit in een nest op de grond, vaak tussen plankwortels.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van Mexico en Midden-Amerika.

Verspreiding en trek

Laagland aan de Golfzijde van het zuiden van Veracruz en het noorden van Oaxaca, door Tabasco, Chiapas, het zuiden van Campeche en het zuiden van Quintana Roo naar Belize, Guatemala en het noordwesten van Honduras (C. b. boucardi), en verder aan de Caribische zijde van Honduras en Nicaragua tot in het noorden van Costa Rica (C. b. costaricensis). Ontbreekt aan de Pacifische zijde en in El Salvador.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 0,7° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

In Tikal in Petén en in het Cockscomb Basin in Belize goed te horen in de schemering; een vogel wordt soms gezien als hij in de vroege ochtend rustig over een stil bospad loopt. Waar hij niet bejaagd wordt, is hij minder schuw.

Staat van instandhouding

Kwetsbaar. Het areaal krimpt door het verdwijnen van laaglandbos voor veeteelt en landbouw, en de soort wordt veel bejaagd. In grote beschermde gebieden zoals de Selva Maya is hij nog vrij algemeen.

Wetenschappelijke naam

Crypturellus boucardi | (Sclater, 1860)

Sclater beschreef de soort in 1860 als Tinamus boucardi; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Crypturellus werd in 1914 ingevoerd door Brabourne, WWK-H & Chubb. Crypturellus is een verkleinvorm van het oudere tinamoegeslacht Crypturus (Grieks kruptos 'verborgen' en oura 'staart'): 'kleine verborgenstaart'. boucardi eert de Franse verzamelaar en natuurhistorische handelaar Adolphe Boucard (1839–1905), die onder meer in Mexico verzamelde. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Playa Vicente en Teotalcingo, Oaxaca, Mexico.