Alle soorten › Eendachtigen › Eenden, ganzen en zwanen › Kolgans
Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Eend- en hoendervogels Galloanserae
Kolgans | Anser albifrons
Greater White-fronted Goose | Ánsar careto
De kolgans is een grijsbruine gans van de arctische toendra die in het noorden van Mexico overwintert, meestal in kleinere aantallen dan de sneeuwgans en vaak in gemengde groepen. In het gidsgebied gaat het om Noord-Amerikaanse vogels, die gemiddeld een oranjeroze snavel hebben, oranjer dan de roze snavel van de meeste Europese vogels.
Geluid
Een hoog, lachend kla-liek of kow-lyow, hoger en welluidender dan bij tamme ganzen; groepen roepen voortdurend in de vlucht.
Opname: David Darrell-Lambert — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto
Herkenning
64–81 cm. Grijsbruin, met een witte bles rond de snavelbasis, een oranjeroze snavel en oranje poten. De buik heeft onregelmatige zwarte dwarsbanden, de onderstaartdekveren zijn wit en langs de flank loopt een witte lijn. Jonge vogels missen de witte bles en de zwarte buikbanden en hebben een donkere snavelpunt. In de vlucht een grijsbruine voorvleugel, donkere slagpennen en een witte band boven de donkere staart.
Verwarringssoorten
De blauwe vorm van de sneeuwgans Anser caerulescens heeft een witte kop en hals. Tamme ganzen die van de grauwe gans Anser anser afstammen zijn zwaarder en bleker, met een dikke snavel en zonder zwarte buikbanden. De grote Canadese gans Branta canadensis heeft een zwarte hals en kop met een witte kinband.
Leefgebied
Stoppelvelden van mais en graan, natte graslanden, ondiepe meren en lagunes. Slaapt op open water, vaak samen met sneeuwganzen en Canadese kraanvogels.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van Mexico en Midden-Amerika.
Verspreiding en trek
Overwintert in het noorden van Mexico, vooral op de hoogvlakte van Chihuahua, Durango en Zacatecas, verder in Coahuila, Nuevo León, Tamaulipas, San Luis Potosí, Sonora, Sinaloa en Baja California, en schaars zuidwaarts tot Jalisco en Guanajuato. In Midden-Amerika zeldzaam, met gevallen onder meer in Nicaragua en Costa Rica. Broedt rond de Noordpool, in Alaska, Canada, Groenland en het noorden van Eurazië.
- Wintergast (ca. okt–mrt)
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Tussen sneeuwganzen op de akkers en meren van de hoogvlakte van Chihuahua en Durango; in de witte groepen vallen kolganzen op door de donkere kleur, de witte bles en de oranje poten.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. In het gidsgebied een vrij schaarse wintergast in wisselende aantallen.
Wetenschappelijke naam
Anser albifrons | (Scopoli, 1769)
Scopoli beschreef de soort in 1769 als Branta albifrons; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Anser werd in 1760 ingevoerd door Brisson. Anser is het Latijnse woord voor 'gans'. albifrons is Latijn, van albus 'wit' en frons 'voorhoofd', naar de witte bles rond de snavelbasis. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Noord-Italië.