Alle soorten › Trogonachtigen › Trogons › Koperstaarttrogon

Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Alle overige moderne vogels Neoaves › Landvogels Telluraves › Roofvogels, uilen, ijsvogels en spechten Afroaves › Muisvogels, scharrelaars en spechten Coraciimorphae › Trogons en holenbroeders Cavitaves

Koperstaarttrogon | Trogon elegans

Elegant Trogon | Trogón elegante

De koperstaarttrogon is een roodbuikige trogon van droogbos en galerijbos aan de Pacifische kant en in de droge binnendalen van Midden-Amerika, van Guatemala tot het noordwesten van Costa Rica. Hij is pas kort geleden als aparte soort erkend, naast de noordelijke koperstaarttrogon Trogon ambiguus van Mexico en het zuidwesten van de Verenigde Staten. De naam verwijst naar de koperkleurige glans op de bovenkant van de staart.

Koperstaarttrogon (Trogon elegans)
Foto: Chris Rohrer — CC BY-NC 4.0 · iNaturalist

Geluid

Een reeks van vier tot tien lage, hese, kwakende kowk-noten, die wat aan een kalkoen of een kikker doet denken. Daarnaast een raspend gekakel.

Luister: ZangXC1006002

Opname: Bud Lensing — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto

Herkenning

28–30 cm. Het mannetje is groen op kop, borst en rug, met een koperkleurige glans op de bovenkant van de staart, een zwartachtig gezicht en keel, een oranjerode oogring, een gele snavel en een witte band tussen de groene borst en de rode buik. De onderkant van de staart is fijn grijs-wit gevlekt met brede witte punten. Het vrouwtje is grijsbruin op kop, borst en rug, met een witte vlek achter het oog, een witte borstband en een witachtige buik die naar de onderstaartdekveren toe roze tot rood wordt.

Verwarrings­soorten

De noordelijke koperstaarttrogon Trogon ambiguus lijkt er sterk op en is in het veld vrijwel alleen aan het verspreidingsgebied te herkennen; hij leeft in Mexico en de twee soorten overlappen niet. De gekraagde trogon Trogon collaris heeft geen koperglans op de staart en een duidelijker zwart-wit gestreepte staartonderkant, en leeft in vochtiger bos. De Mexicaanse trogon Trogon mexicanus heeft een vrijwel zwarte staartonderkant met drie brede witte banden en leeft in bergbos.

Leefgebied

Tropisch droogbos, doornbos, galerijbos en oeverbos in droge streken, van zeeniveau tot ongeveer 1200 m; ook halfopen land met verspreide bomen. Zit rustig in de middelste boomlaag en eet grote insecten en vruchten. Nestelt in een boomholte, vaak een oud spechtennest.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van Mexico en Midden-Amerika.

Verspreiding en trek

Droge binnendalen van Guatemala, zoals het dal van de Motagua, en van Honduras, en de Pacifische kant van El Salvador, Honduras en Nicaragua tot het noordwesten van Costa Rica (Guanacaste en het noorden van Puntarenas). Elders in het gidsgebied en daarbuiten komt hij niet voor; in Mexico wordt hij vervangen door de noordelijke koperstaarttrogon.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 0,7° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Algemeen in het Nationaal Park Santa Rosa en in Palo Verde in Guanacaste, Costa Rica. In het droge seizoen, als veel bomen kaal zijn, is hij gemakkelijker te zien dan in de regentijd.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. Het droogbos aan de Pacifische kant is grotendeels gekapt, maar de soort komt ook in galerijbos, secundair bos en halfopen land met bomen voor.

Wetenschappelijke naam

Trogon elegans | Gould, 1834

Gould beschreef de soort in 1834 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Trogon werd in 1760 ingevoerd door Brisson. Trogon is Grieks, van trōgōn 'knagend, vruchten etend'. elegans is Latijn voor 'sierlijk, elegant', naar het fraaie verenkleed. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Guatemala.