Alle soorten › Zangvogels › Kraaiachtigen › Leiblauwe gaai
Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Alle overige moderne vogels Neoaves › Landvogels Telluraves › Valken, papegaaien en zangvogels Australaves › Valken en zangvogels Eufalconimorphae › Papegaaien en zangvogels Psittacopasserae
Leiblauwe gaai | Aphelocoma unicolor
Unicolored Jay | Chara unicolor
De leiblauwe gaai is een vrij grote, geheel donker violetblauwe gaai zonder kuif van nevelwoud en vochtig pijn-eikenbos in de bergen van het zuiden van Mexico en noordelijk Midden-Amerika. Hij leeft in groepen, die zich vaak eerder laten horen dan zien. Het verspreidingsgebied is sterk versnipperd.
Geluid
Harde, schrapende en ratelende roepen, vaak door meerdere vogels van een groep tegelijk. Daarnaast zachtere, gevarieerde geluiden.
Opname: GABRIEL LEITE — CC BY-NC-SA 4.0 · ingekort tot de eerste 60 s, mono · xeno-canto
Herkenning
30–34 cm, waarvan een groot deel staart. Geheel donker violetblauw, ook aan de onderzijde; vleugels en staart iets helderder blauw. Teugel en gebied rond het oog zwartachtig. Snavel en poten zwart. Jonge vogels zijn doffer en kunnen een lichte snavel hebben.
Verwarringssoorten
De stellers gaai Cyanocitta stelleri heeft een lange kuif en een donkere kop en borst die afsteken tegen het blauwe lichaam. De geelooggaai Cyanocorax melanocyaneus (Guatemala tot Nicaragua) heeft een zwarte kop en borst, een geel oog en een korte kuif. De dwerggaaien van het geslacht Cyanolyca zijn kleiner en hebben een getekende kop of keel. De zuid-mexicaanse gaai Aphelocoma ultramarina en de noord-mexicaanse gaai Aphelocoma wollweberi zijn lichtgrijs aan de onderzijde.
Leefgebied
Vochtig bergbos, vooral nevelwoud en vochtig pijn-eikenbos met veel epifyten, ook bosranden. Zoekt in groepen in de middelste en hogere lagen van het bos naar insecten, kleine dieren, zaden en vruchten.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van Mexico en Midden-Amerika.
Verspreiding en trek
Bergen van het zuiden van Mexico, onder meer in Guerrero, Oaxaca, Veracruz en Chiapas, en verder door Guatemala tot El Salvador en Honduras. Het hele verspreidingsgebied ligt in het gidsgebied.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Groepen zijn het best te vinden door te letten op de luide roepen in nevelwoud; ze bewegen vaak snel door het bladerdak en blijven zelden lang op één plek.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. Plaatselijk vrij algemeen, maar afhankelijk van bergbos dat op veel plaatsen versnipperd raakt.
Wetenschappelijke naam
Aphelocoma unicolor | (Du Bus de Gisignies, B-AL, 1847)
Du Bus de Gisignies, B-AL beschreef de soort in 1847 als Cyanocorax unicolor; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Aphelocoma werd in 1851 ingevoerd door Cabanis. Aphelocoma is Grieks, van aphelēs 'eenvoudig, glad' en komē 'hoofdhaar', naar de kop zonder kuif. unicolor is Latijn voor 'eenkleurig', naar het egaal donkerblauwe verenkleed. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit San Cristóbal de las Casas, Chiapas, Mexico.