Alle soorten › Zangvogels › Kraaiachtigen › Pinyongaai
Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Alle overige moderne vogels Neoaves › Landvogels Telluraves › Valken, papegaaien en zangvogels Australaves › Valken en zangvogels Eufalconimorphae › Papegaaien en zangvogels Psittacopasserae
Pinyongaai | Gymnorhinus cyanocephalus
Pinyon Jay | Chara piñonera
De pinyongaai is een egaal dofblauwe, kraaiachtige gaai zonder kuif, met een korte staart en een lange, spitse snavel. Hij leeft in grote, rondzwervende groepen in pinyon- en jeneverbesbos van het binnenland van het westen van Noord-Amerika en bereikt het gidsgebied alleen in het noorden van Baja California.
Geluid
Hoge, nasale, wat klagende roepen die in een groep voortdurend te horen zijn; vliegende groepen zijn vaak al van ver te horen.
Opname: Matt Wistrand — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto
Herkenning
26–28 cm. Verenkleed egaal dofblauw, op kop en keel iets donkerder en helderder blauw, keel met fijne lichte streepjes. Geen kuif. Staart vrij kort. Snavel lang, recht en spits, zwart; poten zwart. In vlucht door de korte staart en spitse vleugels wat spreeuw- of kraaiachtig. Jonge vogels zijn grijzer.
Verwarringssoorten
De californische struikgaai Aphelocoma californica heeft een langere staart, een witte keel met een blauwe borstband en een grijsbruine rug. De stellers gaai Cyanocitta stelleri heeft een opvallende donkere kuif en een langere staart met zwarte bandjes.
Leefgebied
Open bos van pinyonden en jeneverbes op berghellingen en plateaus, ook aangrenzend pijnbos en struweel. Eet vooral de zaden van pinyonden, die in grote aantallen in de grond worden verstopt als wintervoorraad, en daarnaast insecten. Broedt in kolonies en leeft het hele jaar in groepen, die soms honderden vogels tellen.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van Mexico en Midden-Amerika.
Verspreiding en trek
In het gidsgebied alleen in het noorden van Baja California, vooral in de Sierra de Juárez; daar schaars en onregelmatig. Buiten het gidsgebied in het binnenland van het westen van de Verenigde Staten, van Montana en Oregon tot Arizona en New Mexico.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Groepen zwerven over grote afstanden en zijn daardoor onvoorspelbaar. De roepen van vliegende groepen boven pinyonbos zijn vaak het eerste teken.
Staat van instandhouding
Kwetsbaar. De wereldpopulatie is in de afgelopen decennia sterk afgenomen, onder meer door kap en omvorming van pinyon- en jeneverbesbos. In Mexico zeldzaam.
Wetenschappelijke naam
Gymnorhinus cyanocephalus | Wied-Neuwied, 1841
Wied-Neuwied beschreef de soort in 1841 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Gymnorhinus voerde hij in datzelfde werk in. Gymnorhinus is Grieks, van gumnos 'naakt' en rhis, rhinos 'neus', naar de onbevederde neusgaten, die bij andere gaaien door borstelveertjes bedekt zijn. cyanocephalus is Grieks, van kuanos 'donkerblauw' en kephalē 'kop', naar de diepblauwe kop. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit tussen de Marias en de Yellowstone, Montana (VS).