Alle soorten › Zangvogels › Kraaiachtigen › Stellers gaai
Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Alle overige moderne vogels Neoaves › Landvogels Telluraves › Valken, papegaaien en zangvogels Australaves › Valken en zangvogels Eufalconimorphae › Papegaaien en zangvogels Psittacopasserae
Stellers gaai | Cyanocitta stelleri
Steller's Jay | Chara crestada
De stellers gaai is een grote, blauwe gaai met een opvallende, spitse kuif, die in pijn-eikenbos en naaldbos van de bergen leeft, van Baja California en de Sierra Madre tot in Nicaragua. Hij is luidruchtig en brutaal en zoekt zowel in de bomen als op de grond naar voedsel.
Geluid
Harde, schorre reeksen als sjaak-sjaak-sjaak, droge ratels en zachtere, gevarieerde geluiden. Bootst ook roepen van roofvogels na.
Opname: GABRIEL LEITE — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto
Herkenning
29–34 cm, inclusief de vrij lange staart. Kop, lange spitse kuif en borst donker, afhankelijk van het gebied zwartachtig tot donkerblauw; in Mexico en Midden-Amerika vaak met lichte streepjes op het voorhoofd en een witte vlek boven het oog. Rug blauwgrijs tot blauw, buik helderder blauw. Vleugels en staart helder blauw met fijne zwarte bandjes. Snavel en poten zwart.
Verwarringssoorten
De noord-mexicaanse gaai Aphelocoma wollweberi, de zuid-mexicaanse gaai Aphelocoma ultramarina en de leiblauwe gaai Aphelocoma unicolor hebben geen kuif en geen zwarte bandjes op vleugels en staart. De pinyongaai Gymnorhinus cyanocephalus mist de kuif en heeft een korte staart. De azuurkapgaai Cyanolyca cucullata heeft een lichtblauwe kap zonder kuif en leeft in vochtiger bos.
Leefgebied
Pijn-eikenbos, eikenbos en naaldbos in de bergen, ook bosranden, open plekken en de omgeving van dorpen en kampeerplaatsen in het bos. Eet zaden, eikels, vruchten, insecten en soms eieren en jongen van andere vogels; verstopt eikels en zaden als voorraad.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van Mexico en Midden-Amerika.
Verspreiding en trek
In het gidsgebied in de bergen van het noorden van Baja California, langs de Sierra Madre Occidental en de Sierra Madre Oriental, in de vulkaangordel van Midden-Mexico en de bergen van Guerrero, Oaxaca en Chiapas, en verder door de hooglanden van Guatemala, El Salvador en Honduras tot het noorden van Nicaragua. Buiten het gidsgebied in het westen van de Verenigde Staten en Canada tot in het zuiden van Alaska.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Vaak gemakkelijk te zien bij picknick- en kampeerplaatsen in het bergbos, waar hij op etensresten afkomt. De harde roepen verraden hem al van ver.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. Wijdverbreid en plaatselijk algemeen in bergbos.
Wetenschappelijke naam
Cyanocitta stelleri | (Gmelin, 1788)
Gmelin beschreef de soort in 1788 als Corvus stelleri; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Cyanocitta werd in 1845 ingevoerd door Strickland. Cyanocitta is Grieks, van kuanos 'donkerblauw' en kitta 'gaai, ekster': 'blauwe gaai'. stelleri eert de Duitse natuuronderzoeker Georg Wilhelm Steller (1709–1746), die de soort in 1741 in Alaska zag tijdens de expeditie van Bering. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Nootka Sound, Vancouver Island, Brits-Columbia (Canada).