Alle soorten › Uilen › Echte uilen › Ridgways zaaguil

Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Alle overige moderne vogels Neoaves › Landvogels Telluraves › Roofvogels, uilen, ijsvogels en spechten Afroaves › Havikachtigen en uilen Hieraves

Ridgways zaaguil | Aegolius ridgwayi

Unspotted Saw-whet Owl | Tecolote canelo

De ridgways zaaguil is een kleine, weinig bekende uil van de hoge bergbossen van Chiapas tot het westen van Panama. Hij is de zuidelijke tegenhanger van de zaaguil en lijkt in het verenkleed op een jonge vogel van die soort. Hij is strikt nachtactief en wordt bijna alleen aan de zang opgemerkt. Over zijn broedgewoonten is vrijwel niets bekend. De soort komt alleen in het gidsgebied voor.

Ridgways zaaguil (Aegolius ridgwayi)
Foto: ahnelyn_ujpan — CC BY-NC 4.0 · iNaturalist

Geluid

De zang is een lange reeks gelijkmatige, fluitende toeten, toe-toe-toe-toe, die sterk lijkt op die van de zaaguil. Andere roepen zijn nauwelijks beschreven.

Luister: ZangXC1089771

Opname: GABRIEL LEITE — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto

Herkenning

18–20 cm, met een grote ronde kop zonder oorpluimen, gele ogen en een korte staart. De bovendelen zijn egaal donker chocoladebruin, zonder of met slechts enkele witte vlekjes op de vleugel. De gezichtsschijf is bruin, met een witachtige V boven de snavel en witte wenkbrauwen. De onderdelen zijn egaal okerkleurig tot kaneelbruin, zonder strepen, met een bruine band over de borst. Mannetje en vrouwtje zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De zaaguil Aegolius acadicus komt in het gidsgebied alleen ten noorden van de landengte van Tehuantepec voor; volwassen vogels hebben een gestreepte kruin en roodbruin gestreepte onderdelen, maar jonge zaaguilen lijken sterk op deze soort. De dwerguilen in hetzelfde bos, zoals de bergdwerguil Glaucidium gnoma en de Costaricaanse dwerguil Glaucidium costaricanum, zijn kleiner, hebben een langere, gebandeerde staart en valse ogen op het achterhoofd. De bonte bosuil Strix virgata is veel groter en heeft donkere ogen.

Leefgebied

Nevelwoud, bergregenwoud en eiken- en naaldbos in de hoogste delen van de bergen, ook bosranden en open plekken met verspreide bomen; vooral boven ongeveer 1500 m, in Costa Rica tot boven 3000 m. De nestplaats is nauwelijks bekend; vermoedelijk broedt hij in boomholten, zoals verwante soorten. Leeft van kleine zoogdieren, kleine vogels en grote insecten.

Verspreiding en trek

Standvogel in de hoge bergen van Chiapas, Guatemala, El Salvador en Honduras, en in de Cordillera Central en de Cordillera de Talamanca in Costa Rica tot in het westen van Panama, in Chiriquí. In Nicaragua niet met zekerheid vastgesteld. Overal schaars of zelden opgemerkt; de verspreiding is onvolledig bekend. Komt buiten het gidsgebied niet voor.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 0,7° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

In Costa Rica wordt hij het vaakst gehoord in eikenbos langs de Cerro de la Muerte en op de hellingen van de Irazú; in Guatemala in de bergbossen van het westelijk hoogland. De beste kans op zingende vogels is in de droge tijd, van februari tot mei, in windstille nachten.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd, maar weinig bekend. De soort is afhankelijk van hooggelegen bergbos, dat in Chiapas en Guatemala door houtkap en landbouw afneemt.

Wetenschappelijke naam

Aegolius ridgwayi | (Alfaro, 1905)

Alfaro beschreef de soort in 1905 als Cryptoglaux ridgwayi; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Aegolius werd in 1829 ingevoerd door Kaup. Aegolius is het Latijnse woord voor een soort uil, ontleend aan het Griekse aigōlios, 'vogel van slecht voorteken'. ridgwayi eert de Amerikaanse ornitholoog Robert Ridgway (1850–1929) van het Smithsonian. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cerro de la Candelaria bij Escazú, Costa Rica.