Alle soorten › Spechtachtigen › Spechten › Roetspecht

Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Alle overige moderne vogels Neoaves › Landvogels Telluraves › Roofvogels, uilen, ijsvogels en spechten Afroaves › Muisvogels, scharrelaars en spechten Coraciimorphae › Trogons en holenbroeders Cavitaves › Neushoornvogels, ijsvogels en spechten Picocoraciae › IJsvogels, bijeneters en spechten Picodynastornithes

Roetspecht | Leuconotopicus fumigatus

Smoky-brown Woodpecker | Carpintero café

De roetspecht is een kleine, bijna effen bruine specht van vochtig bos, van Mexico tot Panama. Hij foerageert vaak laag in dichte begroeiing en op dunne takken en lianen, en wordt daardoor gemakkelijk over het hoofd gezien.

Roetspecht (Leuconotopicus fumigatus)
Foto: Anthony Kaduck — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een scherp, wat schor kiek of tsjiek, soms in reeksen, en een korte, rinkelende ratel. Trommelt in korte roffels.

Luister: RoffelXC1175801

Opname: José María Loaiza B. — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto

Herkenning

15–17 cm. Vrijwel geheel roetbruin, zonder bandering of vlekken; vleugels en staart iets donkerder. Kop lichter, met een vaal beige tot witachtige zijkant van het gezicht en een donkerder oorvlek. Snavel vrij lang en donker. Het mannetje heeft een rode kruin, het vrouwtje een donkerbruine.

Verwarrings­soorten

De roodstuitspecht Veniliornis kirkii, in Costa Rica en Panama, heeft een olijfkleurige rug, een rode stuit en fijn gebandeerde onderdelen. De arizonaspecht Leuconotopicus arizonae heeft witte strepen op de kop en wit gevlekte onderdelen. De kastanjespecht Celeus castaneus en de roodkeelspecht Celeus loricatus zijn groter, roodbruiner en hebben een kuif.

Leefgebied

Vochtig laaglandbos en heuvelbos, bosranden, jong bos, halfbladverliezend bos en schaduwkoffie, en in de bergen nevelwoud, van zeeniveau tot ongeveer 2500 m. Zoekt voedsel op dunne takken, lianen en in struikgewas, vaak laag boven de grond en geregeld met gemengde groepen andere vogels. Eet vooral insecten en larven.

Verspreiding en trek

Aan de Golfkant van het zuiden van Tamaulipas en San Luis Potosí door Veracruz, Tabasco, het schiereiland Yucatán en Chiapas, en aan de Pacifische kant vanaf Jalisco en Colima door Guerrero en Oaxaca; verder door heel Midden-Amerika tot Panama, in El Salvador schaars. Buiten het gidsgebied in het noorden en westen van Zuid-Amerika, van Venezuela en Colombia langs de Andes tot het noordwesten van Argentinië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 0,7° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

In bosranden en jong bos in Belize, rond Tikal en in de Caribische uitlopers van Costa Rica, vaak met gemengde groepen. Een kleine bruine specht die laag in een kluwen lianen tikt, is meestal deze soort.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. Wijdverbreid en goed bestand tegen jong bos en bosranden.

Wetenschappelijke naam

Leuconotopicus fumigatus | (d'Orbigny, ACVMD, 1840)

D'Orbigny, ACVMD beschreef de soort in 1840 als Picus fumigatus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Leuconotopicus werd in 1845 ingevoerd door Malherbe. Leuconotopicus combineert Grieks leukos 'wit' en nōtos 'rug' met Latijn picus 'specht': 'witrugspecht'. fumigatus is Latijn voor 'berookt', naar het egale roetbruine verenkleed. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Corrientes (Argentinië) en Santa Cruz de la Sierra (Bolivia).