Alle soorten › Spechtachtigen › Spechten › Roodstuitspecht

Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Alle overige moderne vogels Neoaves › Landvogels Telluraves › Roofvogels, uilen, ijsvogels en spechten Afroaves › Muisvogels, scharrelaars en spechten Coraciimorphae › Trogons en holenbroeders Cavitaves › Neushoornvogels, ijsvogels en spechten Picocoraciae › IJsvogels, bijeneters en spechten Picodynastornithes

Roodstuitspecht | Veniliornis kirkii

Red-rumped Woodpecker | Carpintero lomirrojo

De roodstuitspecht is een kleine olijfbruine specht van bosranden, licht bos en mangrove, die in het gidsgebied alleen in Panama en het zuidwesten van Costa Rica voorkomt. De rode stuit wordt vaak door de vleugels bedekt en is vooral in vlucht te zien.

Roodstuitspecht (Veniliornis kirkii)
Foto: Félix Uribe from Rionegro, Antioquia, Colombia — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een hoog, scherp kiek en reeksen van hoge, wat nasale noten. Trommelt in korte roffels.

Luister: ZangXC552720

Opname: Jerome Fischer — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto

Herkenning

15–16 cm. Bovendelen goudachtig olijfbruin, stuit en bovenstaartdekveren rood. Kop olijfbruin met een donkere kruin; het mannetje heeft rood op kruin en nek, het vrouwtje niet. Onderdelen fijn en regelmatig gebandeerd in donker olijfbruin en vuilwit. Staart donker.

Verwarrings­soorten

De roetspecht Leuconotopicus fumigatus is effen bruin, zonder bandering op de onderkant en zonder rode stuit. De olijfrugspecht Colaptes rubiginosus is groter, met een grijze kruin en een lichte wang. De roodkruinspecht Melanerpes rubricapillus heeft een zwart-wit gebandeerde rug en een vrijwel effen grijsbeige onderkant.

Leefgebied

Bosranden, licht en jong bos, galerijbos, mangrove en halfopen land met bomen, ook plantages en tuinen, vooral in het laagland en de uitlopers. Zoekt insecten en larven op takken en stammen in de middelste en hogere lagen.

Verspreiding en trek

In Panama vooral aan de Pacifische kant, van Chiriquí over Veraguas en de omgeving van Panama-Stad tot Darién. In Costa Rica in het zuidwesten, in het dal van Coto Colorado, rond Golfito en op het schiereiland Osa, met de laatste jaren een toenemend aantal waarnemingen. Buiten het gidsgebied in Colombia, Venezuela, het westen van Ecuador en op Trinidad en Tobago.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 0,7° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

In Costa Rica in bosranden langs de rivieren en rijstvelden rond Coto en bij de brug over de Río Rincón op Osa; in Panama in Darién en in bos en mangrove aan de Pacifische kant rond Panama-Stad.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. Verdraagt bosranden en jong bos; in Costa Rica wordt hij steeds vaker gezien.

Wetenschappelijke naam

Veniliornis kirkii | (Malherbe, 1845)

Malherbe beschreef de soort in 1845 als Picus (Chloropicus) Kirkii; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Veniliornis werd in 1854 ingevoerd door Bonaparte. Veniliornis combineert Venilia, een Romeinse nimf uit de mythe rond de spechtkoning Picus, met Grieks ornis 'vogel'. kirkii eert vermoedelijk John Kirk, die rond 1845 vogels verzamelde op Tobago, waar het type vandaan kwam. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Tobago.