Alle soorten › Spechtachtigen › Spechten › Arizonaspecht

Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Alle overige moderne vogels Neoaves › Landvogels Telluraves › Roofvogels, uilen, ijsvogels en spechten Afroaves › Muisvogels, scharrelaars en spechten Coraciimorphae › Trogons en holenbroeders Cavitaves › Neushoornvogels, ijsvogels en spechten Picocoraciae › IJsvogels, bijeneters en spechten Picodynastornithes

Arizonaspecht | Leuconotopicus arizonae

Arizona Woodpecker | Carpintero de Arizona

De arizonaspecht is een bruin-witte specht van de eiken- en pijn-eikenbossen langs de Sierra Madre Occidental, van Sonora en Chihuahua tot Jalisco en Michoacán. Het is een stille vogel die met korte rukjes in een spiraal langs stammen en takken omhoog werkt. Sinds de afsplitsing van stricklands specht in centraal Mexico geldt hij als aparte soort.

Arizonaspecht (Leuconotopicus arizonae)
Foto: Andy Reago & Chrissy McClarren — CC BY 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een scherp, wat hees kietsj, ruwer dan de roep van de haarspecht, en een ratel van dalende, raspende noten, vaak bij ontmoetingen. Trommelt in korte, gelijkmatige roffels op dood hout. Buiten het broedseizoen grotendeels stil.

Luister: RoffelXC1001128

Opname: Barry Edmonston — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto

Herkenning

18–20 cm. Rug effen chocoladebruin; vleugels bruin met fijne witte vlekjes. Kop bruin met een brede bruine oorvlek, omlijst door een witte streep boven en onder het oog, en een witte vlek op de halszijde. Onderdelen wit, dicht bezet met bruine vlekken en op de flanken met bruine bandjes. Buitenste staartveren wit met bruine bandjes. Het mannetje heeft een rode vlek in de nek, het vrouwtje niet. Mannetjes hebben een duidelijk langere snavel dan vrouwtjes.

Verwarrings­soorten

Stricklands specht Leuconotopicus stricklandi van de hoge vulkanen van centraal Mexico heeft een wit gebandeerde rug en meer gestreepte onderdelen. De haarspecht Leuconotopicus villosus heeft een zwarte kop met witte strepen en een witte rugstreep. De ladderspecht Dryobates scalaris, in lagere en drogere streken, heeft een zwart-wit gebandeerde rug. De roetspecht Leuconotopicus fumigatus is ook bruin, maar heeft ongevlekte onderdelen en geen witte strepen op de kop.

Leefgebied

Droog eikenbos en pijn-eikenbos op berghellingen en in kloven, meestal tussen ongeveer 1000 en 2500 m, plaatselijk lager in beschutte kloven; ook oeverbos met platanen en walnoten langs beken. Eet vooral keverlarven, aangevuld met vruchten en eikels. Hakt de nestholte meestal in dood hout, vaak in een dode tak van een eik, plataan of walnoot.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van Mexico en Midden-Amerika.

Verspreiding en trek

Langs de Sierra Madre Occidental van het noordoosten van Sonora en het westen van Chihuahua zuidwaarts door Sinaloa, Durango en Nayarit tot Jalisco, Colima en Michoacán. Er zijn twee ondersoorten: arizonae in het noorden en fraterculus van het zuiden van Sinaloa tot Michoacán. Buiten het gidsgebied in het zuidoosten van Arizona en het uiterste zuidwesten van New Mexico.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 0,7° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

In het pijn-eikenbos langs de weg van Mazatlán naar Durango, rond Yécora in Sonora en in de bergen van Jalisco, zoals de Sierra de Manantlán. Begint vaak onder aan een stam, werkt in een spiraal omhoog en vliegt dan naar de voet van de volgende boom.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. Betrouwbare trendgegevens ontbreken; houtkap in de Sierra Madre Occidental tast het leefgebied plaatselijk aan.

Wetenschappelijke naam

Leuconotopicus arizonae | (Hargitt, 1886)

Hargitt beschreef de soort in 1886 als Picus arizonae; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Leuconotopicus werd in 1845 ingevoerd door Malherbe. Leuconotopicus combineert Grieks leukos 'wit' en nōtos 'rug' met Latijn picus 'specht': 'witrugspecht'. arizonae verwijst naar Arizona, waar de typeexemplaren werden verzameld (Santa Rita Mountains). Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Santa Rita Mountains, Arizona.