Alle soorten › Uilen › Echte uilen › Roodwangschreeuwuil
Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Alle overige moderne vogels Neoaves › Landvogels Telluraves › Roofvogels, uilen, ijsvogels en spechten Afroaves › Havikachtigen en uilen Hieraves
Roodwangschreeuwuil | Megascops guatemalae
Middle American Screech Owl | Tecolote vermiculado
De roodwangschreeuwuil is de schreeuwuil van de vochtige en droge laaglandbossen van Mexico tot in Costa Rica en het westen van Panama. Vroeger werd hij samen met de chocóschreeuwuil en verwante vormen uit Zuid-Amerika als één soort beschouwd; tegenwoordig valt de grens tussen beide soorten in Panama. Hij is een standvogel die verborgen in dicht bos leeft en vooral aan de lange, snorrende zang te herkennen is.
Geluid
Een lange, snorrende triller van korte tonen, enkele seconden tot tien seconden lang, die in toonhoogte en sterkte iets aanzwelt en dan abrupt eindigt of wegsterft; doet denken aan het kwaken van een pad. Daarnaast een kortere, stotterende reeks tonen. Vooral te horen kort na zonsondergang en voor zonsopgang.
Opname: Max Noack — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto
Herkenning
20–23 cm, met korte oorpluimen, gele ogen en bevederde poten. Er zijn grijsbruine, bruine en roodbruine vogels; roodbruine vogels zijn vooral in vochtig bos talrijk. Het verenkleed is fijn gevermiculeerd, met weinig contrast. De gezichtsschijf heeft een zwakke, vaak onderbroken donkere rand. De bovendelen tonen een rij witte vlekken op de schouders; de onderdelen hebben dunne donkere lengtestrepen met fijne dwarslijntjes. Mannetje en vrouwtje zijn gelijk.
Verwarringssoorten
De chocóschreeuwuil Megascops centralis lijkt er sterk op en is in het veld vooral op verspreiding te onderscheiden; hij leeft in het midden en oosten van Panama. De cholibaschreeuwuil Megascops choliba heeft een duidelijke zwarte rand om de gezichtsschijf, een visgraatpatroon op de onderdelen en een korte triller met afsluitende tonen. De mangroveschreeuwuil Megascops cooperi is groter en grijzer en leeft op de droge Pacifische helling; de zang is een reeks snelle, blaffende tonen. De Balsasschreeuwuil Megascops seductus is groter en leeft in droog bos in het Balsasbekken.
Leefgebied
Vochtig en halfvochtig laaglandbos en heuvelbos, droog loofbos en seizoensbos, galerijbos, oud secundair bos en bosranden, meestal onder ongeveer 1500 meter. Broedt in boomholten en oude spechtenholen. Jaagt ’s nachts vanaf een lage tak in de onderste en middelste laag van het bos op grote insecten, spinnen en kleine gewervelde dieren.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van Mexico en Midden-Amerika.
Verspreiding en trek
Standvogel van Mexico zuidwaarts: op de Pacifische helling vanaf het zuiden van Sonora en Chihuahua, op de Caribische helling vanaf het zuiden van Tamaulipas, en op het schiereiland Yucatán. Verder in Belize, Guatemala en Honduras, in het noorden en oosten van Nicaragua, in Costa Rica vooral op de Caribische helling in Heredia, Limón en Alajuela, plaatselijk ook in het noordwesten en op de zuidelijke Pacifische helling, en in het westen van Panama in Bocas del Toro. In El Salvador schaars. Buiten het gidsgebied niet aanwezig.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
In Costa Rica wordt hij veel gemeld op de Caribische helling, bijvoorbeeld rond het biologisch station La Selva, waar hij na zonsondergang in het bos roept. In Mexico is hij in Yucatán en in de bossen van Veracruz en Oaxaca te horen. De zang klinkt ver en lijkt van een pad of een insect afkomstig; met een lamp is de vogel vaak op een lage tak te vinden.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. De soort is wijd verspreid en plaatselijk algemeen, maar is afhankelijk van bos en lijdt onder ontbossing in het laagland.
Wetenschappelijke naam
Megascops guatemalae | (Sharpe, 1875)
Sharpe beschreef de soort in 1875 als Scops guatemalae; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Megascops werd in 1848 ingevoerd door Kaup. Megascops combineert het Griekse megas 'groot' met Scops, de oude geslachtsnaam van de dwergooruilen. guatemalae is Latijn voor 'van Guatemala', naar de typelocatie. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Guatemala.