Alle soorten › Koekoeksvogels › Koekoeken › Witbuikkoekoek

Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Alle overige moderne vogels Neoaves › Duiven, toerako's en verwanten Columbaves › Trappen, toerako's en koekoeken Otidimorphae

Witbuikkoekoek | Coccyzus euleri

Pearly-breasted Cuckoo | Cuclillo ventriblanco

De witbuikkoekoek is een Zuid-Amerikaanse koekoek en in het gidsgebied een dwaalgast, geen inheemse soort. Hij lijkt sterk op de geelsnavelkoekoek, waarmee hij lang is verward. Uit het gidsgebied zijn alleen enkele waarnemingen in het oosten van Panama bekend.

Witbuikkoekoek (Coccyzus euleri)
Foto: Enéas V. Gouvêa Junior — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een reeks van vijf tot vijftien, soms meer, luide, kikkerachtige koe-oep-tonen; daarnaast een ratel die op die van de geelsnavelkoekoek lijkt.

Luister: ZangXC600040

Opname: Dante Buzzetti — CC BY-NC-SA 4.0 · ingekort tot de eerste 60 s, mono · xeno-canto

Herkenning

25–28 cm, slank en langgestaart, iets kleiner dan de geelsnavelkoekoek. Van boven grijsbruin, de kop iets grijzer, met een donkergrijze oorstreek; van onderen parelgrijs tot wit. De snavel is licht gebogen, met een zwarte bovensnavel en een gele ondersnavel. De handpennen zijn bruin, zonder of vrijwel zonder roodbruin vlak. Van onderen is de staart zwart met grote witte eindvlekken.

Verwarrings­soorten

De geelsnavelkoekoek Coccyzus americanus is vrijwel gelijk, maar toont een duidelijk roodbruin vlak in de handpennen, vooral in de vlucht. De zwartsnavelkoekoek Coccyzus erythropthalmus heeft een geheel zwarte snavel en smalle witte staartpunten. De mangrovekoekoek Coccyzus minor heeft een zwart masker en okerkleurige onderdelen.

Leefgebied

Bosranden, secundair bos en galerijbos in het laagland.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van Mexico en Midden-Amerika.

Verspreiding en trek

In het gidsgebied alleen enkele waarnemingen in het oosten van Panama, onder meer in juli 2014 in de streek van Bayano, waar een vogel nestmateriaal droeg. Leeft in Zuid-Amerika, vooral ten oosten van de Andes, van Venezuela en de Guyana's tot Brazilië, Bolivia, Paraguay en het noordoosten van Argentinië.

Hoe en wanneer kijken

Een koekoek die op een geelsnavelkoekoek lijkt maar geen roodbruin in de vleugel toont, verdient in het oosten van Panama een tweede blik; de roep, een reeks kikkerachtige tonen, helpt bij de determinatie. Een geluidsopname of foto van de vleugel is voor een goedgekeurd geval vrijwel onmisbaar.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. In het gidsgebied een dwaalgast zonder vaste aanwezigheid.

Wetenschappelijke naam

Coccyzus euleri | Cabanis, 1873

Cabanis beschreef de soort in 1873 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Coccyzus werd in 1816 ingevoerd door Vieillot. Coccyzus is Grieks, van kokkuzō 'koekoek roepen', naar de roep van de koekoek. euleri eert de Zwitserse consul en vogelkundige Carl Euler (1834–1901), die in Brazilië woonde en werkte. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cantagalo, Rio de Janeiro, Brazilië.