Alle soorten › Zangvogels › Winterkoningen › Witoorwinterkoning

Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Alle overige moderne vogels Neoaves › Landvogels Telluraves › Valken, papegaaien en zangvogels Australaves › Valken en zangvogels Eufalconimorphae › Papegaaien en zangvogels Psittacopasserae

Witoorwinterkoning | Cantorchilus leucotis

Buff-breasted Wren | Cucarachero pechihabano

De witoorwinterkoning is een bruine Cantorchilus-winterkoning met een witte wenkbrauwstreep, een zwart-wit gestreepte wang en een okerkleurige onderzijde. In het gidsgebied komt hij alleen in het midden en oosten van Panama voor; verder leeft hij in een groot deel van het noorden van Zuid-Amerika.

Witoorwinterkoning (Cantorchilus leucotis)
Foto: Clodomiro Esteves Junior — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Paren zingen in duet luide, heldere fluitfrasen die snel na elkaar worden herhaald. Daarnaast droge, tikkende roepen.

Luister: DuetXC1084405

Opname: Robson Silva e Silva — CC BY-NC-SA 4.0 · ingekort tot de eerste 60 s, mono · xeno-canto

Herkenning

13–14 cm. Bovendelen warm bruin, vleugels en staart met smalle zwarte banden. Lange witte wenkbrauwstreep, wangen wit met zwarte streepjes. Keel witachtig, borst en buik egaal oker tot warm okerbruin, flanken iets donkerder. Mannetje en vrouwtje gelijk.

Verwarrings­soorten

De panamawinterkoning Cantorchilus elutus heeft een witte keel en borst en alleen okerkleurige flanken. De kastanjewinterkoning Cantorchilus nigricapillus heeft een zwarte kop en een kastanjebruin lichaam. De zwartbuikwinterkoning Pheugopedius fasciatoventris heeft een witte borst en een zwartachtige buik.

Leefgebied

Dicht struikgewas en ruigte langs rivieren, meren en moerassen, overstromingsbos en galerijbos, bosranden en secundair bos, vooral in het laagland. Zoekt laag in de vegetatie naar insecten en spinnen.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van Mexico en Midden-Amerika.

Verspreiding en trek

Midden en oosten van Panama, vooral van het gebied rond het Panamakanaal oostwaarts. Buiten het gidsgebied in het noorden en midden van Zuid-Amerika, tot in het Amazonegebied.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 0,7° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Algemeen in de omgeving van Gamboa in Panama, onder meer langs de Camino del Oleoducto (Pipeline Road) en bij de oevers van de Chagres-rivier.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. Algemeen en wijdverbreid; verdraagt secundaire begroeiing.

Wetenschappelijke naam

Cantorchilus leucotis | (de Lafresnaye, 1845)

De Lafresnaye beschreef de soort in 1845 als Thryothorus leucotis; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Cantorchilus werd in 2006 ingevoerd door Mann, Barker, Graves, Dingess-Mann & Slater. Cantorchilus combineert Latijn cantus 'zang' met Grieks orkhilos 'winterkoning': 'zangwinterkoning'. leucotis is Grieks, van leukos 'wit' en ous, ōtos 'oor', naar de witte, zwart gestreepte oorstreek. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Honda, Río Magdalena, Tolima, Colombia.