Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Yucatántiran
Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Alle overige moderne vogels Neoaves › Landvogels Telluraves › Valken, papegaaien en zangvogels Australaves › Valken en zangvogels Eufalconimorphae › Papegaaien en zangvogels Psittacopasserae
Yucatántiran | Myiarchus yucatanensis
Yucatan Flycatcher | Papamoscas yucateco
De yucatántiran is een middelgrote Myiarchus-tiran die alleen op en rond het schiereiland Yucatán voorkomt. Hij lijkt sterk op de wijdverbreide donkerkaptiran, maar heeft een minder donkere kop en een lichter gezicht. Hij zit meestal rustig in het midden van de bomen en wordt vaak pas opgemerkt aan zijn klaaglijke fluittoon.
Geluid
Een lange, klaaglijke, langzaam stijgende fluittoon, soms in tweeën gebroken. Daarnaast korte, zachte roepen.
Opname: Mike Nelson — CC BY-NC-SA 3.0 · ingekort tot de eerste 60 s, mono · xeno-canto
Herkenning
18 cm. Bovendelen grijsachtig olijfbruin; de kruin is nauwelijks donkerder dan de rug. Teugel en ring rond het oog licht grijsachtig, wat het gezicht een zachte uitdrukking geeft. Vleugels donker met lichte randen aan dekveren en slagpennen, de handpennen met smalle roodbruine randen. Staart bruin met weinig roodbruin. Keel en borst lichtgrijs, buik lichtgeel. Snavel zwart. Mannetje en vrouwtje zijn gelijk.
Verwarringssoorten
De donkerkaptiran Myiarchus tuberculifer komt in hetzelfde gebied voor, is iets kleiner en heeft een duidelijk donkere, bruinzwarte kap die afsteekt tegen de olijfkleurige rug; zijn roep is een dalende in plaats van een stijgende fluittoon. De cayennetiran Myiarchus tyrannulus is groter, met een zwaardere snavel en meer roodbruin in vleugels en staart. De grote kuiftiran Myiarchus crinitus (wintergast) is groter, met een donkergrijze keel en borst en veel roodbruin in de staart.
Leefgebied
Seizoensbos en halfgroenblijvend bos van het laagland, bosranden, oud secundair bos en struikgewas met hogere bomen. Foerageert vooral in het midden en onder in de kronen en vangt insecten vanaf een zitplaats of pakt ze van bladeren; eet ook kleine vruchten. Broedt in een boomholte.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van Mexico en Midden-Amerika.
Verspreiding en trek
Komt alleen voor in het gidsgebied: het schiereiland Yucatán in Mexico (Campeche, Yucatán en Quintana Roo), het noorden van Belize en het noorden van Guatemala (Petén).
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
De fluittoon is het beste kenmerk. Waar ook de donkerkaptiran voorkomt, helpt het letten op de kleur van de kruin: bij de yucatántiran nauwelijks donkerder dan de rug.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. Heeft een klein verspreidingsgebied, maar is daarbinnen vrij algemeen in bos en bosranden.
Wetenschappelijke naam
Myiarchus yucatanensis | Lawrence, 1871
Lawrence beschreef de soort in 1871 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Myiarchus werd in 1844 ingevoerd door Cabanis. Myiarchus is Grieks, van muia 'vlieg' en arkhos 'heerser': 'vliegenvorst'. yucatanensis verwijst naar het schiereiland Yucatán in Mexico, waar de soort werd ontdekt. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Mérida, Yucatán, Mexico.