Alle soorten › Zangvogels › Troepialen › Zwarte oropendola

Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Alle overige moderne vogels Neoaves › Landvogels Telluraves › Valken, papegaaien en zangvogels Australaves › Valken en zangvogels Eufalconimorphae › Papegaaien en zangvogels Psittacopasserae

Zwarte oropendola | Psarocolius guatimozinus

Black Oropendola | Oropéndola negra

De zwarte oropendola is een grote oropendola van het Chocó-Darién-gebied. In het gidsgebied komt hij alleen in het oosten van Panama voor. Hij lijkt op de montezuma-oropendola, met hetzelfde kale, gekleurde gezicht, maar het lichaam is grotendeels zwart.

Zwarte oropendola (Psarocolius guatimozinus)
Foto: Anthony Batista — CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Het mannetje buigt voorover en laat een reeks vloeiende, borrelende tonen horen die eindigt in een luid gorgelend geluid, vergelijkbaar met dat van de montezuma-oropendola. Roep een hard kak.

Luister: ZangXC127822

Opname: Andrew Spencer — CC BY-NC-SA 3.0 · omgezet naar mono · xeno-canto

Herkenning

38–46 cm. Mannetje veel groter dan vrouwtje. Grotendeels zwart, met donker kastanjebruine rug, stuit en vleugeldekveren. Kale blauwe huid op de wang en een roze lelletje aan de snavelbasis. Snavel lang en zwart met een oranje punt. Staart geel met donkere middelste pennen. Oog donker. Vrouwtje gelijk gekleurd en veel kleiner.

Verwarrings­soorten

De montezuma-oropendola Psarocolius montezuma heeft hetzelfde gezicht maar een kastanjebruin lichaam; hij komt oostwaarts tot in het midden van Panama, zodat de twee elkaar nauwelijks overlappen. De kuiforopendola Psarocolius decumanus heeft een bleke snavel, een lichtblauw oog en geen kale huid in het gezicht. De waglers oropendola Psarocolius wagleri is kleiner, met een kastanjebruine kop en een bleke snavel.

Leefgebied

Vochtig laaglandregenwoud en heuvelbos, bosranden, rivieroevers en open plekken met hoge bomen, tot ongeveer 800 m. Eet vruchten, nectar en insecten. Broedt in kolonies, vaak in hoge bomen langs rivieren.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van Mexico en Midden-Amerika.

Verspreiding en trek

Komt alleen voor in het oosten van Panama en het noordwesten van Colombia. In het gidsgebied vooral in Darién en het oosten van de provincie Panamá. Standvogel.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 0,7° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Langs de rivieren van Darién vanaf de boot zoeken; de kolonies hangen vaak in hoge bomen aan de oever.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd (LC). Klein verspreidingsgebied, maar plaatselijk vrij algemeen. Ontbossing in Darién en het noordwesten van Colombia is het belangrijkste knelpunt.

Wetenschappelijke naam

Psarocolius guatimozinus | (Bonaparte, 1853)

Bonaparte beschreef de soort in 1853 als Ostinops guatimozinus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Psarocolius werd in 1827 ingevoerd door Wagler. Psarocolius is Grieks, van psar 'spreeuw' en koloios 'kauw', voor deze grote, spreeuwachtige vogels. guatimozinus verwijst naar Guatimozin, de Spaanse vorm van Cuauhtémoc (ca. 1495–1525), de laatste Azteekse heerser. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit middenloop van de Magdalena, Antioquia, Colombia.