Alle soorten › Zangvogels › Koningstirannen › Zwartstaarttiran

Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Alle overige moderne vogels Neoaves › Landvogels Telluraves › Valken, papegaaien en zangvogels Australaves › Valken en zangvogels Eufalconimorphae › Papegaaien en zangvogels Psittacopasserae

Zwartstaarttiran | Myiobius atricaudus

Black-tailed Myiobius | Mosquerito colinegro

De zwartstaarttiran is een kleine, beweeglijke tiranachtige met een gele stuit en een zwarte staart, nauw verwant aan de zwavelstuittiran. Hij houdt zich meer op aan bosranden, in secundair bos en langs beken. In het gidsgebied komt hij alleen voor in het zuidwesten van Costa Rica en in Panama.

Zwartstaarttiran (Myiobius atricaudus)
Foto: Hector Bottai — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een scherp, kort tsik of psit, vergelijkbaar met dat van de zwavelstuittiran.

Luister: ZangXC118610

Opname: Rodrigo Dela Rosa de Souza — CC BY-NC-SA 3.0 · omgezet naar mono · xeno-canto

Herkenning

12–13 cm. Bovendelen olijfgroen met een helder gele stuit; staart zwart. Keel witachtig, borst licht okerkleurig tot zandkleurig, buik lichtgeel. Het mannetje heeft een meestal verborgen gele kruinvlek. Snavel breed en plat, met lange borstels bij de snavelbasis.

Verwarrings­soorten

De zwavelstuittiran Myiobius sulphureipygius heeft een warmer okerbruine borst die scherper afsteekt tegen de gele buik en zit meer in het binnenste van vochtig bos. Waar beide voorkomen is het onderscheid lastig; let op borstkleur en leefgebied. De roodstaarttiran Terenotriccus erythrurus heeft een roodbruine staart en geen gele stuit.

Leefgebied

Ondergroei van bosranden, secundair bos, galerijbos en vochtig bos langs beken, in het laagland en de voetheuvels. Fladdert met gespreide staart en hangende vleugels achter insecten aan, soms in gemengde groepen.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van Mexico en Midden-Amerika.

Verspreiding en trek

In het gidsgebied in het zuidwesten van Costa Rica (Pacifische kant) en plaatselijk in Panama. Buiten het gidsgebied in het noordwesten van Zuid-Amerika, delen van het Amazonegebied en het oosten van Brazilië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 0,7° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Let aan bosranden en langs beken in het zuiden van de Pacifische kant van Costa Rica op een fladderend vogeltje met gele stuit; in die streek is de zwavelstuittiran schaarser.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. In het gidsgebied plaatselijk en minder algemeen dan de zwavelstuittiran.

Wetenschappelijke naam

Myiobius atricaudus | Lawrence, 1863

Lawrence beschreef de soort in 1863 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Myiobius werd in 1839 ingevoerd door Gray. Myiobius is Grieks, van muia 'vlieg' en bios 'leven': 'die van vliegen leeft'. atricaudus is Latijn, van ater 'zwart' en cauda 'staart', naar de zwarte staart. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Lion Hill, landengte van Panama.