Alle soorten › Zangvogels › Mussen › Grijskopmus
Grijskopmus | Passer griseus
Northern Grey-Headed Sparrow | Gorrión gris
De grijskopmus is de gewone dorps- en stadsmus van de Sahel en West-Afrika, met een effen grijze kop en een roestbruine rug. In het gidsgebied is hij een dwaalgast die alleen in het uiterste zuiden van de Algerijnse Sahara is gezien, aan de rand van zijn Sahelareaal.
Geluid
Een eenvoudig, herhaald tsjiep of tsjirrup, minder luidruchtig dan de huismus, en een zacht rollend getjilp in groepen.
Opname: András Schmidt — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto
Herkenning
15 cm. Een stevige mus met een effen grijze kop, nek en onderdelen, een witte keel en een warm roestbruine rug, stuit en vleugels. Op de kleine dekveren zit een smalle witte schoudervlek. Er is geen zwart op kop of keel en geen streping op de rug. De snavel is in de broedtijd zwart, daarbuiten hoornkleurig. Geslachten gelijk; jonge vogels bruiner op de kop en met een lichte snavel.
Verwarringssoorten
De Huismus (Passer domesticus) en de Spaanse mus (Passer hispaniolensis) hebben een gestreepte rug, en de mannetjes een zwarte bef; hun vrouwtjes hebben een lichte wenkbrauwstreep. De Rotsmus (Petronia petronia) is gestreept en heeft een kruinstreep. Geen andere mus in het gebied combineert een effen grijze kop met een effen roestbruine rug.
Leefgebied
In de Sahel dorpen, steden, tuinen en akkers met bomen, en open acaciasavanne; vaak bij huizen en waterplaatsen. In het gebied te verwachten in oasedorpen en nederzettingen met bomen aan de zuidrand van de Sahara.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de leefgebieden van Noord-Afrika en het Midden-Oosten.
Verspreiding en trek
In het gebied alleen vastgesteld in het uiterste zuiden van Algerije: bij Timiaouine (wilaya Bordj Badji Mokhtar), in oktober 2022 het eerste geval voor het land en het gidsgebied. Gezien de aanwezigheid in de Sahelzone net ten zuiden van de grens zijn verdere gevallen te verwachten in het zuiden van Algerije, Libië en Marokko (West-Sahara). Daarbuiten jaarvogel in de Sahel en de savannen van Mauritanië en Senegal tot Soedan en Ethiopië, zuidelijk tot Kameroen.
Hoe en wanneer kijken
Wie in het grensgebied van Zuid-Algerije of in de oasedorpen van het verre zuiden mussen bekijkt, kijkt bij elke groep naar een vogel met een effen grijze kop zonder zwarte bef; die is meestal verstopt tussen huismussen.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd en in de Sahel algemeen. In het gidsgebied dwaalgast: in oktober 2022 voor het eerst vastgesteld, bij Timiaouine in het uiterste zuiden van Algerije; elders in het gebied geen zekere gevallen bekend.
Wetenschappelijke naam
Passer griseus | (Vieillot, 1817)
Vieillot beschreef de soort in 1817 als Fringilla grisea; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Passer werd in 1760 ingevoerd door Brisson. Passer is het Latijnse woord voor 'mus'. griseus is middeleeuws Latijn voor 'grijs' — naar de grijze kop. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Senegal (oorspronkelijk abusievelijk 'Verenigde Staten').