Alle soorten › Zangvogels › Graszangers › Incanagraszanger

Incanagraszanger | Incana incana

Socotra Warbler | Prinia de Socotora

De incanagraszanger is een grijs, langstaartig zangvogeltje dat alleen op Socotra voorkomt en de enige soort is in zijn eigen geslacht. Hij is er wijdverbreid en algemeen, van de kustvlakte tot hoog in de Hajhir-bergen, en verraadt zich door zijn levendige zang en zijn gewoonte de staart op te steken.

Incanagraszanger (Incana incana)
Foto: James Eaton — CC0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een levendige, vrij luide zang van snelle, heldere fluittonen en trillers, vaak in duet; de roep is een scherp tsjik en een raspend getjirp bij onraad.

Luister: RoepXC1091819

Opname: Mischa Keijmel — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto

Herkenning

12–13 cm. Prinia-achtig, maar steviger en met een kortere, minder sterk getrapte staart. Bovendelen effen grijs tot grijsbruin, zonder strepen; onderdelen vuilwit met een grijze of zachtbeige zweem op borst en flanken. Lichte teugel en vage lichte wenkbrauwstreep, donkere oogstreep weinig uitgesproken. Staart donkergrijs met lichte toppen, vaak opgestoken en zijwaarts gezwaaid. Snavel vrij lang en spits. Seksen gelijk.

Verwarrings­soorten

Op Socotra is de enige verwarringssoort de Socotragraszanger (Cisticola haesitatus): die is kleiner, sterk gestreept boven, met een korte staart en een roestige stuit, en leeft in laag kuststruweel. Doortrekkende grasmussen hebben een kortere, rechtere staart en een andere kop- en vleugeltekening.

Leefgebied

Struweel en ruigte van vrijwel alle typen op het eiland: Croton-struweel en drakenbloedbomen op het kalkplateau, begroeide wadi's en tuinen, grazige hellingen en dichte begroeiing in de Hajhir-bergen, van zeeniveau tot ongeveer 1400 m. Foerageert laag in struiken, in paartjes of familiegroepjes. Eet insecten.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de leefgebieden van Noord-Afrika en het Midden-Oosten.

Verspreiding en trek

Endemisch voor het eiland Socotra (Jemen), waar hij over vrijwel het hele eiland voorkomt; niet bekend van de andere eilanden van de archipel. Komt nergens anders ter wereld voor.

  • Wintergast (ca. apr–sep)
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 0,7° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Al in de struiken rond Hadibu en in de wadi's bij Ayhaft en op het Diksam-plateau te zien; loop rustig langs een struikrand en wacht tot de nieuwsgierige vogels opduiken met hun opgestoken staart.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd; algemeen binnen zijn kleine areaal. Mogelijke bedreigingen zijn overbegrazing door geiten, aanleg van wegen en bebouwing en klimaatverandering op het eiland.

Wetenschappelijke naam

Incana incana | (Sclater & Hartlaub, 1881)

Sclater & Hartlaub beschreef de soort in 1881 als Cisticola incana; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Incana werd in 1930 ingevoerd door Lynes. Incana is Latijn voor 'grijs' of 'grijsachtig'; de geslachtsnaam is overgenomen van de soortnaam incana. incana is Latijn voor 'grijs' of 'grijsachtig'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Socotra in Jemen.