Alle soorten › Zangvogels › Zwaluwen › Indische klifzwaluw

Indische klifzwaluw | Petrochelidon fluvicola

Streak-Throated Swallow | Golondrina india

De Indische klifzwaluw is een kleine, kortstaartige zwaluw van het Indisch subcontinent die in de winter steeds vaker in het oosten van Arabië opduikt. In de Verenigde Arabische Emiraten zijn inmiddels meer dan vijftien gevallen bekend, soms van groepjes; elders in het gebied is hij een echte dwaalgast.

Indische klifzwaluw (Petrochelidon fluvicola)
Foto: Afsarnayakkan — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een zacht, droog trr of tret in de vlucht; een kolonie maakt een aanhoudend tjirpend geroezemoes. In Arabië meestal stil.

Luister: RoepXC964507

Opname: David Darrell-Lambert — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto

Herkenning

11–12 cm. Klein en gedrongen, met brede vleugels en een korte, nauwelijks ingesneden staart. De kruin is dof kastanjebruin, de mantel blauwzwart met fijne witte streepjes, vleugels en staart bruinzwart en de stuit vaal grijsbruin. Keel en borst zijn wit met fijne donkere streepjes, de buik is vuilwit. Op afstand oogt hij als een kleine, bruine oeverzwaluw met een donkere kop. Geslachten gelijk; jonge vogels zijn doffer, met een bruinere kruin.

Verwarrings­soorten

De roodkruinzwaluw (Hirundo smithii) heeft ook een roodbruine kruin, maar zuiver witte, ongestreepte onderdelen, glanzend blauwe bovendelen en draadvormige staartpennen. De bleke oeverzwaluw (Riparia diluta) en de oeverzwaluw (Riparia riparia) missen de roodbruine kruin en de gestreepte keel. De vale rotszwaluw (Ptyonoprogne obsoleta) is groter en egaal zandbruin, met witte vlekjes in de gespreide staart. De oostelijke roodstuitzwaluw (Cecropis daurica) is veel groter, met een roestige stuit en lange staartpennen.

Leefgebied

Broedt in kolonies van dicht opeengeplakte, flesvormige modderennesten onder bruggen, aan gebouwen en op rotswanden, steeds in de buurt van water. Jaagt laag boven water, vochtig land en akkers. In Arabië bij waterzuiveringsinstallaties, meren in de woestijn en irrigatieland, vaak tussen andere zwaluwen.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de leefgebieden van Noord-Afrika en het Midden-Oosten.

Verspreiding en trek

In het gidsgebied een zeldzame wintergast in het oosten van Arabië. In de Verenigde Arabische Emiraten minstens zestien gevallen tot 2021, onder meer bij Al Marmoom, Al Maha Forest en de waterzuiveringen van Ajman en Mafraq, soms groepjes tot vijf vogels; daarnaast enkele gevallen in Oman en één in Koeweit (Jahra, december 2013). Broedt in Afghanistan, Pakistan, Noord- en Midden-India en Nepal en trekt in de winter deels zuidwaarts binnen het Indisch subcontinent.

  • Wintergast (ca. apr–sep)
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 0,7° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in de winter bij waterzuiveringen en woestijnmeren rond Dubai en Abu Dhabi tussen de boerenzwaluwen naar een kleine, kortstaartige, bruinige zwaluw met een donkere kop; de gestreepte keel is op foto's het beste kenmerk.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. In het gidsgebied een zeldzame wintergast zonder bekende broedgevallen; het toenemende aantal gevallen in de Emiraten wijst op een westwaartse uitbreiding of op beter zoeken.

Wetenschappelijke naam

Petrochelidon fluvicola | (Blyth, 1855)

Blyth beschreef de soort in 1855 als Hirundo fluvicola; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Petrochelidon werd in 1851 ingevoerd door Cabanis. Petrochelidon komt van het Griekse petros, 'rots', en khelidōn, 'zwaluw' — naar de gewoonte van klifzwaluwen om hun modderkommetjes tegen rotswanden te bouwen. fluvicola is Latijn voor 'rivierbewoner', van fluvius 'rivier' en -cola 'bewoner'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit rivieren Sonar en Ken in Bundelkhand, India.