Alle soorten › Zangvogels › Graszangers › Groenkaperemomela
Groenkaperemomela | Eremomela scotops
Green-Capped Eremomela | Eremomela Coroniverde
De groenkaperemomela is een sociaal kruinvogeltje van het breedbladige bosveld: groengeel van kruin en borst, grijs van rug, en bijna altijd in groepjes van vier tot tien vogels die met een doorlopend gekwetter door het blad trekken. In het gebied is hij het talrijkst in het miombo van Zimbabwe, Zambia en Mozambique.
Geluid
Een vrijwel onafgebroken groepsgekwetter van hoge, ijle noten, tsip-tsip-tsjirri-tsjirri, met door elkaar vallende snelle trillers van meerdere vogels. Contactroep een dun tsiep. Het koor is vaak het eerste teken dat er een gemengde groep aankomt.
Opname: isaac kilusu — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto
Herkenning
11–12 cm. Kruin en voorhoofd olijfgroen tot geelgroen, wat de kop een groene kap geeft. Gezicht grijs, met een donkere teugel en een licht, crèmekleurig tot geelachtig oog. Mantel en rug grijs, vleugels en staart grijsbruin met groenige randen. Keel en borst citroengeel, de buik bleker geelwit. De staart is middellang en wordt niet opgewipt. Snavel fijn en donker, poten grijs. De seksen zijn gelijk; jonge vogels zijn doffer met minder geel en een donkerder oog.
Verwarringssoorten
De geelbuikeremomela Eremomela icteropygialis heeft een grijze kop zonder groene kap, een witte keel en alleen geel op de buik, en leeft in droger doornveld. De roesthalseremomela Eremomela usticollis is bleek grijsbeige met een roestbruine keelvlek en achterhals. De zwarthalseremomela Eremomela atricollis van Angola en Zambia heeft een roestbruine kap en een zwarte keelband. De gele rietzanger Iduna natalensis en de fitis Phylloscopus trochilus zijn groter, niet sociaal en missen het contrast tussen groene kruin en grijze rug.
Leefgebied
Miombo en ander hoog breedbladig bosveld, oeverbos langs grotere rivieren en bosranden, vooral waar de kronen gesloten zijn; plaatselijk ook in kustbos en mopane met hoge bomen. Foerageert in de hoogste lagen van de kruin door het buitenste blad, bijna altijd in groepen en vaak samen met hyliota's, mezen, krombekken en koekoeksklauwieren.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van zuidelijk Afrika.
Verspreiding en trek
In het gebied in Angola, Zambia, Malawi, het midden en noorden van Mozambique en het noorden en oosten van Zimbabwe, met een schaarse, lokale uitloper naar het uiterste noordoosten van Zuid-Afrika (noordelijk Kruger Park en aangrenzend Limpopo). Daarbuiten noordwaarts tot Kenia en Oeganda, en in Centraal-Afrika tot Congo-Brazzaville en Gabon.
- Jaarrond
- Zomergast (ca. okt–mrt)
- Wintergast (ca. apr–sep)
- Doortrek (mrt–apr, okt–nov)
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Het best te vinden in het miombo rond Harare en Marondera en in de lagere hellingen van de Oostelijke Hooglanden van Zimbabwe, of in Zambia in Kafue en het miombo van de Copperbelt. Luister naar het hoge groepsgekwetter en scan de hoogste takken. Waarnemingen in Zuid-Afrika zijn zeldzaam en het documenteren waard.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd; wijdverbreid en plaatselijk algemeen. Omdat de soort aan hoge bomen en gesloten kronen gebonden is, is hij gevoelig voor kap van miombo en oeverbos, maar er is geen duidelijke achteruitgang bekend.
Wetenschappelijke naam
Eremomela scotops | Sundevall, 1850
Sundevall beschreef de soort in 1850 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Eremomela voerde hij in datzelfde werk in. Eremomela komt van het Griekse erēmos, 'woestijn', en melos, 'lied' — 'zanger van de woestijn', naar de droge streken waar de eerste soorten werden gevonden. scotops komt van het Griekse skotos, 'duisternis', en ōps, 'oog, gezicht' — naar de donkere teugel rond het oog. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Mohapoani, Witfonteinberge, Noordwest, Zuid-Afrika.