Alle soorten › Zangvogels › Graszangers › Moerasgraszanger
Moerasgraszanger | Cisticola pipiens
Chirping Cisticola | Cistícola Gorjeador
De moerasgraszanger is een vrij grote, langstaartige graszanger van dichte riet- en zeggemoerassen in het centrum van zuidelijk Afrika. Hij deelt zijn leefgebied vaak met de Luapulagraszanger, maar kiest meestal hogere, dichtere vegetatie en valt op door zijn tjilpende zang met afsluitende triller.
Geluid
De zang begint met enkele tjilpende tonen en eindigt in een oplopende triller, tsjip-tsjip-tsjip-tsjirrrrrrr, vanaf een rietpluim of in een korte vlucht boven het moeras. Roept een scherp tsjwit en bij alarm een schel, scheldend tsjer-tsjer.
Opname: Magnus Wadstein — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto
Herkenning
13–15 cm, met een lange, brede, getrapte staart. De kruin is warm roestbruin met fijne streepjes, de rug olijfbruin met vage, weinig contrasterende donkere strepen. De vleugelpennen zijn dof roestbruin gerand. Het gezicht heeft een onduidelijke lichte wenkbrauw, de onderdelen zijn bruingeel-wit, warmer op flanken en onderstaartdekveren. De staart is bruin met een donkere band voor de lichtbruine punten. In het niet-broedkleed is de kruin sterker gestreept en de staart nog langer. De seksen zijn gelijk, het mannetje groter.
Verwarringssoorten
De Luapulagraszanger Cisticola luapula is kleiner en kortstaartiger, heeft in broedkleed een grijze rug met scherpe zwarte strepen, witte onderdelen en een helderder rossig vleugelpaneel, en zingt zoemende tonen. De valleigraszanger Cisticola tinniens is kleiner, heeft een zwarte rug en een helder roestrode staart. De moerasstruikzanger Bradypterus baboecala is donkerder, heeft een brede, afgeronde staart zonder lichte punten, sluipt laag door het riet en maakt een ratelend, versnellend geluid. De Kaapse rietzanger Acrocephalus gracilirostris heeft een ongestreepte bruine rug en een lange snavel. De combinatie van grootte, lange brede staart, weinig contrasterende rug en tjilpende zang wijst op de moerasgraszanger.
Leefgebied
Dichte, vrij hoge vegetatie in permanente en seizoensgebonden moerassen: rietkragen, papyrusranden, hoge zegge en ruig gras langs rivieren, lagunes en de rand van overstromingsvlakten. Houdt zich meestal laag en verborgen in de vegetatie op, maar klimt om te zingen naar de toppen.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van zuidelijk Afrika.
Verspreiding en trek
Binnen het gebied in het midden en oosten van Angola, in grote delen van Zambia (onder meer de Kafue Flats, Bangweulu en de westelijke overstromingsvlakten), in het noorden van Botswana (Okavangodelta en Linyanti), in de Zambezi-regio van Namibië, in het noordwesten van Zimbabwe langs de Zambezi en in het noorden van Malawi. Daarbuiten in het zuidoosten van Congo-Kinshasa, het westen van Tanzania en Burundi.
- Jaarrond
- Zomergast (ca. okt–mrt)
- Doortrek (mrt–apr, okt–nov)
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Jaarrond; het gemakkelijkst in de Okavango-panhandle rond Shakawe en langs de Linyanti en Chobe, of op de Kafue Flats. Zoek langs riet- en papyrusranden naar een grote, langstaartige graszanger op een pluim, en luister naar de oplopende triller aan het eind van de zang.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. Vrij algemeen in geschikte moerassen. Afhankelijk van intacte riet- en papyrusvegetatie; drooglegging, stuwdammen en overmatig branden kunnen plaatselijk leefgebied doen verdwijnen.
Wetenschappelijke naam
Cisticola pipiens | Lynes, 1930
Lynes beschreef de soort in 1930 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Cisticola werd in 1829 ingevoerd door Kaup. Cisticola is gevormd uit het Griekse kisthos 'cistusroos' en het Latijnse colere 'bewonen'. pipiens is Latijn voor 'piepend, fluitend', naar de ijle roep. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Huambo, Angola.