Alle soorten › Zangvogels › Rietzangers › Papyrusrietzanger
Papyrusrietzanger | Acrocephalus rufescens
Greater Swamp Warbler | Carricero Rufo
De papyrusrietzanger is een grote, donkere rietzanger van de papyrusmoerassen van het noorden van het gebied. Hij leeft verborgen in dichte papyrus en riet, maar verraadt zich met een luide, borrelende zang die over de Okavangodelta en de Chobemoerassen klinkt.
Geluid
Een luide, rijke en borrelende zang van rollende en gorgelende frasen, tsjurr-tsjurr-tsjok-tsjok-tsjirrup, trager, voller en lager dan die van de Kaapse rietzanger, en zonder diens heldere fluitende inleiding. Zingt het hele jaar, ook midden op de dag. Roep een hard, raspend tsjerr en een droog tsjak.
Opname: Jonathan Onongo — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto
Herkenning
17–18 cm, een van de grootste rietzangers van het gebied, met een lange, dunne snavel en een ronde, vrij lange staart. De bovendelen zijn egaal donker olijfbruin tot warm bruin, zonder of met slechts een vage, korte lichte wenkbrauwstreep. De keel is vuilwit, de rest van de onderdelen grijzig bruinbeige met donkere, bruine flanken. De poten zijn donker leigrijs, niet licht zoals bij de grote karekiet. De seksen zijn gelijk. Klimt bedaard tussen de stengels en zit vaak laag, dicht tegen het water.
Verwarringssoorten
De Kaapse rietzanger Acrocephalus gracilirostris is kleiner, met een duidelijke witte wenkbrauwstreep, een witte keel en veel lichtere onderdelen; hij leeft in hetzelfde habitat, zodat de zang vaak de doorslag geeft. De grote karekiet Acrocephalus arundinaceus is warmer bruin met een duidelijke lichte wenkbrauwstreep, lichte poten en lichtere onderdelen, en is een zomergast met een harde, krassende zang. De moerasstruikzanger Bradypterus baboecala is kleiner, met gevlekte borst en een brede, afgeronde staart. Let bij deze lastige groep vooral op zang, formaat en de kleur van de poten.
Leefgebied
Permanente zoetwatermoerassen met hoge, dichte papyrus, ook in rietlanden en in ruigte van biezen langs diepe kanalen en lagunes. Zoekt insecten, larven en kleine kikkers tussen de stengels en op drijvende vegetatie. Het nest is een diepe kom, tussen enkele stengels boven het water gevlochten.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van zuidelijk Afrika.
Verspreiding en trek
Binnen het gebied beperkt tot het noorden: de Okavangodelta en het Linyanti-, Kwando- en Chobesysteem in het noorden van Botswana en de Zambeziregio van Namibië, verder de Zambezi-overstromingsvlakten en grote moerassen van Zambia, zoals Bangweulu, en de moerassen van het oosten en zuidoosten van Angola. Daarbuiten van Kameroen en Nigeria oostwaarts tot Oeganda, Kenia en Tanzania.
- Jaarrond
- Zomergast (ca. okt–mrt)
- Wintergast (ca. apr–sep)
- Doortrek (mrt–apr, okt–nov)
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Het best per mokoro of boot door de papyruskanalen van de Okavangodelta, bijvoorbeeld bij Shakawe, Xakanaxa of in de Panhandle, of langs de Kwando en Chobe. Luister in de vroege ochtend naar de volle, borrelende zang en zoek daarna de lage stengels af; de vogel zit vaak even vrij op een geknakte papyrusstengel.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd en in zijn moerassen plaatselijk algemeen. Het leefgebied is kwetsbaar voor droogleggen, branden en veranderingen in de waterstand; in het gebied ligt een groot deel ervan in beschermde moerassen zoals de Okavangodelta.
Wetenschappelijke naam
Acrocephalus rufescens | (Sharpe & Bouvier, 1877)
Sharpe & Bouvier beschreef de soort in 1877 als Bradypterus rufescens; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Acrocephalus werd in 1811 ingevoerd door Naumann & Naumann. Acrocephalus is Grieks, van akros 'hoogste, spits' en kephalē 'kop'; de Naumanns, die het geslacht invoerden, noemden deze vogels Spitzkopf en vatten akros dus op als 'spits'. rufescens is Latijn voor 'roodachtig', naar de warmbruine tint van rug en flanken. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Landana, Cabinda (Angola).