Alle soorten › Zangvogels › Afrikaanse zangers › Roodteugelkrombek

Roodteugelkrombek | Sylvietta whytii

Red-Faced Crombec | Crombec Carirrojo

De roodteugelkrombek is de oostelijke tegenhanger van de Kaapse krombek: even klein en stompstaartig, maar met een kortere snavel en een roestbruin gezicht. In het gebied is hij een vogel van het breedbladige bosveld van Malawi, Mozambique, oostelijk Zambia en het oosten van Zimbabwe.

Roodteugelkrombek (Sylvietta whytii)
Foto: Janne Teivonen — CC BY 4.0 · iNaturalist

Geluid

Een snelle, hoge triller of reeks van dunne noten, zoals si-si-si-si-si-sirrr, en een herhaald, doordringend tirrrit tirrrit. De zang klinkt hoger en ijler dan bij de Kaapse krombek. Contactroep een droog tsik.

Luister: AlarmroepXC750219

Opname: Lars Lachmann — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto

Herkenning

9–10 cm. Kruin, achterhals en rug egaal grijs, vleugels grijsbruin. Teugel, wenkbrauw en oorstreek warm roestbruin, zodat het hele gezicht rossig oogt; er is geen donkere oogstreep. De onderzijde is egaal roestbeige tot kaneelkleurig, op de keel iets bleker. De staart is zeer kort. De snavel is kort, recht en donker, duidelijk korter dan bij de Kaapse krombek. Het oog is lichtbruin. De seksen zijn gelijk; jonge vogels zijn doffer.

Verwarrings­soorten

De Kaapse krombek Sylvietta rufescens heeft een langere, licht gebogen snavel, een donkere oogstreep met een lichte wenkbrauw en een grijzer gezicht; de twee overlappen plaatselijk in Zimbabwe, Mozambique en Malawi. De roodkapkrombek Sylvietta ruficapilla, vooral in het westen, heeft rood op kruin of wangen, een witte keel en een bleke buik. De roesthalseremomela Eremomela usticollis heeft een langere staart, een lichte buik en een roestbruine keelvlek.

Leefgebied

Breedbladig bosveld en miombo, oeverbos en bosranden, ook dichter struikgewas en tuinen met bomen, meest in lager gelegen gebieden. Foerageert in het buitenste blad van struiken en bomen, vaak in gemengde groepen, en zoekt insecten en spinnen op bladeren, takjes en schors.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van zuidelijk Afrika.

Verspreiding en trek

In het gebied in Malawi, het oosten en noorden van Zambia (onder meer de Luangwa-vallei), het midden en noorden van Mozambique en het oosten van Zimbabwe, vooral de lagere delen van de Oostelijke Hooglanden rond Mutare. Daarbuiten noordwaarts door Tanzania, Kenia en Oeganda tot in het zuiden van Ethiopië en Zuid-Soedan.

  • Jaarrond
  • Zomergast (ca. okt–mrt)
  • Wintergast (ca. apr–sep)
  • Doortrek (mrt–apr, okt–nov)
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-09-01 – 2026-08-31), geteld per hokje van 0,7° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

In Zimbabwe het best te zoeken in de Burma Valley en de laaggelegen bossen rond Mutare en in de Honde Valley; in Malawi en de Luangwa-vallei is hij veel algemener. Luister naar de hoge, ijle triller en controleer steeds de snavellengte en het gezicht, omdat de Kaapse krombek in dezelfde gebieden voorkomt.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd; wijdverbreid en in geschikt bosveld algemeen. De soort verdraagt matige verstoring en komt ook in tuinen en rond dorpen voor; er zijn geen grote bedreigingen bekend.

Wetenschappelijke naam

Sylvietta whytii | Shelley, 1894

Shelley beschreef de soort in 1894 als Sylviella whytii; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Sylvietta werd in 1839 ingevoerd door De Lafresnaye. Sylvietta is een verkleinvorm van Sylvia (grasmus), naar het Franse sylviette, 'grasmusje' — naar de kleine, bijna staartloze krombekken. whytii eert de Schotse natuuronderzoeker Alexander Whyte (1834–1905), die in het huidige Malawi verzamelde. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Zomba, Malawi.