Drosera acaulis — Vorstmans Gids van de Vleesetende Planten

Herkenning

Een kleine, vlak liggende rozet zonder stengel, met beklierde vangbladeren en een korte bloeistengel. Betrouwbare, gepubliceerde maten en een bloemkleur uit een flora waren voor deze tekst niet beschikbaar; de maatvelden blijven leeg.

Gelijkende soorten

Verwarring is mogelijk met andere kleine Kaapse rozetsoorten zoals D. trinervia en D. alba, en met jonge rozetten van D. cistiflora en D. pauciflora voordat die bloeien. Let op: op de Engelstalige Wikipedia staat een naam D. acaulis als synoniem bij D. pauciflora; dat betreft vermoedelijk een homoniem, niet deze soort.

De val en hoe hij werkt

Een actieve lijmval: gesteelde klieren met kleverige druppels vangen kleine insecten op de natte grond, waarna tentakels naar de prooi buigen en verteringsenzymen worden afgescheiden.

Standplaats en ecologie

Naar wat bekend is een winterbloeier van in de winter natte, open zandige plekken in fynbos (W7, D1, B5). Gedetailleerde standplaatsgegevens ontbreken.

Verspreiding en hoogte

Endemisch voor de Kaapprovincies van Zuid-Afrika. Een nauwkeuriger areaal kon uit de geraadpleegde bronnen niet worden vastgesteld; hoogtegrenzen zijn niet gevonden.

Waargenomen (hokken van een graad)

Verspreiding uitsluitend op basis van waarnemingen bij GBIF (Global Biodiversity Information Facility), niet op TDWG-regio's: die zijn vaak veel groter dan het werkelijke areaal. De lichte halo is het gebied rond een waarneming, de donkere kern de waarneming zelf. De donkere hokken zijn 2 vakken van een hele graad — ruwweg honderdtien kilometer — waarin de soort is waargenomen, uit alle waarnemingen bij GBIF. Deze maat is grover dan bij de meeste soorten, omdat van deze plant vrijwel geen enkele waarneming een nauwkeurige coördinaat draagt: de vindplaats van bestroopte soorten wordt bij de bron vertroebeld. Op deze schaal verdwijnt dat in de ruis. Ze zeggen waar hij is gezíén, niet waar hij voorkomt: een leeg vak betekent niets.

Vormen en variatie

De soort staat in de lijsten van Kew en in de Wikipedia-lijst van Drosera sect. Drosera als aanvaarde soort uit de Kaap. De toepassing van de naam in de achttiende en negentiende eeuw was echter niet eenduidig, en oudere literatuur kan onder D. acaulis ook andere Kaapse rozetsoorten bedoelen. Hier is voorzichtigheid geboden.

Waar en wanneer te zien

Wie in de Kaap een kleine, stengelloze rozetzonnedauw vindt die niet bij de bekende soorten past, doet er goed aan rozet, bladvoet en bloem te fotograferen en de waarneming te laten controleren door een specialist.

Staat van instandhouding

Niet geëvalueerd voor de wereldwijde IUCN-Rode Lijst en niet opgenomen in CITES. De toestand van de populaties is onvoldoende bekend. Kaapse laaglandhabitats staan algemeen onder druk van landbouw, bebouwing en invasieve uitheemse planten.

Wetenschappelijke naam

Drosera acaulis | Linnaeus filius, 1781

Een genuanceerd geval: Drosera acaulis L.f. werd beschreven door Carl Linnaeus de Jongere in "Supplementum Plantarum", p. 188 (1781/1782). Later beschreef Thunberg in 1794 onafhankelijk een Drosera acaulis Thunb. in "Prodromus Plantarum Capensium", deel 1, p. 57 — bronnen zijn het niet eens of dit dezelfde dan wel een synonieme naam betreft. De precieze typelocatie kon niet met zekerheid worden achterhaald. De soort komt voor in het zuidwesten van de Kaapprovincie, Zuid-Afrika. Van het Latijnse a- (ontkennend voorvoegsel) en caulis ("stengel") — "stengelloos", verwijzend naar de bladrozet die vlak op de grond groeit zonder zichtbare stengel.

World Checklist of Vascular Plants (WCVP), via Plants of the World Online (POWO), Royal Botanic Gardens, Kew.