Nepenthes barcelonae

Van deze soort staat nog geen foto met een Creative Commons-licentie of uit het publiek domein in de gids.

Herkenning

Een klimplant van twee tot drie meter, grotendeels kaal behalve bekers en bloemen, met een ronde stengel van vier en een half tot zeven millimeter dik die meestal twee smalle vleugels draagt. De bladeren zijn zittend en langwerpig, meestal 19,5 tot 23 cm lang en 2,5 tot 4 cm breed, met een stompe tot spitse top. Het kenmerk waar de soort om bekendstaat, is het verschil tussen twee typen bovenbekers. De bekers die lager dan anderhalve meter aan de plant hangen, zijn helderrood met een groen, rood overlopen deksel, licht gebogen cilindrisch, 6 tot 18 cm hoog en 2,7 tot 6,8 cm breed, twee tot drie keer zo hoog als breed, met een peristoom van 6 tot 10,5 mm. Hoger aan de stengel komen glanzend bleekgroene bekers van 10 tot 12 cm hoog en slechts 2,6 tot 2,7 cm breed, vier tot vijf keer zo hoog als breed, met een smaller peristoom. Het peristoom is in beide gevallen glanzend donkerrood, bijna cilindrisch in doorsnede, met tanden van ongeveer een millimeter aan de binnenrand. Het deksel is eirond en wordt bijna horizontaal gehouden. Onderbekers van de rozet en bloemen zijn niet beschreven.

Gelijkende soorten

Op Luzon zijn de nauwste verwanten Nepenthes ventricosa, die over grote delen van het eiland voorkomt, en Nepenthes alzapan, bekend van één collectie uit 1925 uit dezelfde bergketen. Nepenthes ventricosa heeft bekers met een uitgesproken taille en is doorgaans bleek, geelwit tot roze; Nepenthes alzapan is een klein plantje met bolle bekertjes en een scherp driekantige stengel. De kleurverdeling van Nepenthes barcelonae, rode bekers laag en groene hoog, met een glanzend donkerrood peristoom, is in de Sierra Madre kenmerkend.

De val en hoe hij werkt

Een valkuil die in de loop van de groei van vorm verandert, maar niet op de gebruikelijke manier: niet van grondbeker naar luchtbeker, maar binnen de luchtbekers, van breed en rood naar smal en groen. Het glanzende donkerrode peristoom met zijn tandjes aan de binnenrand is bij beide de gladde rand waarlangs insecten naar binnen glijden. Onder het deksel liggen per kant 30 tot 90 vrij grote, elliptische nectarklieren. Waarom de plant twee zo verschillende luchtbekers maakt, is niet onderzocht; bij andere soorten wordt een dergelijk verschil in vorm en kleur in verband gebracht met verschillende prooigroepen, maar voor deze soort zijn er geen gegevens.

Standplaats en ecologie

Submontaan bos, soms gedrongen, tussen 1500 en 1700 m in de Sierra Madre (B1). Het gaat om het bemoste bergbos van de hogere toppen van de keten, waar het woud door wind en voedselarme bodem laag blijft. Over de bodem meldt de beschrijving niets bijzonders.

Verspreiding en hoogte

Endemisch op Luzon, en bekend van één berg in de Sierra Madre in de provincie Aurora. De aanduiding 'Luzon, Sierra Madre' in onze soortenlijst kan dus worden aangescherpt tot Aurora; de naam van de berg is door de ontdekkers bewust niet gepubliceerd, en deze gids noemt die ook niet. De beschrijvers schatten het verspreidingsgebied op minder dan tien vierkante kilometer.

• Inheems

Vormen en variatie

Er zijn geen variëteiten beschreven. De tweekleurigheid tussen lagere en hogere bekers is een eigenschap van elke plant en geen verschil tussen vormen. Binnen de lagere bekers is de spreiding in maat groot, van zes tot achttien centimeter. Natuurlijke hybriden zijn niet gemeld.

Waar en wanneer te zien

De vindplaats is bewust geheim gehouden, en daar is reden voor: de soort is aantrekkelijk voor verzamelaars. Wie in de hogere delen van de Sierra Madre in Aurora wandelt, kan in gedrongen bergbos boven 1500 m uitkijken naar een klimplant met rode bekers laag in de struiken en groene hoger op. Maak foto's, noteer de hoogte, en laat de planten staan.

Staat van instandhouding

De soort is nog niet door de IUCN beoordeeld (Not Evaluated). De beschrijvers beoordeelden haar als ernstig bedreigd: één vindplaats, met een verspreidingsgebied en bezet oppervlak van minder dan tien vierkante kilometer. Als bedreigingen noemden zij stroperij door verzamelaars en aantasting van het bos door zwerflandbouw en illegale houtkap. Zoals alle Nepenthes staat de soort in CITES bijlage II.

Wetenschappelijke naam

Nepenthes barcelonae | Tandang & Cheek, 2015

Nepenthes barcelonae werd in 2015 beschreven door Martin Cheek, Danilo Tandang en Pieter Pelser, in Phytotaxa 222(2): 145-150. Verstoord montaan bos op 1500-1700 m in de Sierra Madre op Luzon, Filipijnen; de precieze locatie is bewust niet gepubliceerd om verzamelaars van de kwetsbare wilde populatie weg te houden. De soortsnaam eert Julie F. Barcelona, die de soort in februari 2014 samen met Danilo Tandang en Pieter Pelser ontdekte.

World Checklist of Vascular Plants (WCVP), via Plants of the World Online (POWO), Royal Botanic Gardens, Kew.