Alle soorten › Scharrelaarachtigen › IJsvogels › Amazone-ijsvogel
Amazone-ijsvogel | Chloroceryle amazona
Amazon Kingfisher | Martín pescador amazónico | Martim-pescador-verde
De Amazone-ijsvogel is de grootste van de groene ijsvogels, middelgroot en zwaargebouwd, met een opvallend lange snavel. Hij is donker olijfgroen van boven en wit van onder; het mannetje draagt een roodbruine borstband. Langs heldere rivieren en meren in het laagland is hij een van de meest geziene ijsvogels.
Geluid
Een hard, droog tek of trrt, vaak in de vlucht, en een reeks fluitende tonen die in snelheid toeneemt.
Opname: Ricardo José Mitidieri — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
29–30 cm, met een kleine, ruige kuif en een lange, zware, zwarte snavel. De bovendelen zijn donker, glanzend olijfgroen, zonder of met hooguit enkele witte vlekjes op de vleugels. Een witte halsband loopt van de keel rond de nek. Het mannetje heeft een brede roodbruine borstband en een witte buik met groene strepen op de flanken. Het vrouwtje mist de roodbruine band en heeft in plaats daarvan groene vlekken aan weerszijden van de borst, soms een onderbroken groene band. Jonge vogels lijken op het vrouwtje, met lichte vlekjes op de vleugels.
Verwarringssoorten
De groene ijsvogel Chloroceryle americana heeft dezelfde kleuren, maar is veel kleiner, met een kortere snavel, duidelijke witte vlekken op de vleugels en veel wit aan de buitenkant van de staart. De Amerikaanse reuzenijsvogel Megaceryle torquata is groter en blauwgrijs van boven, met een roodbruine buik.
Leefgebied
Open rivieroevers, meren, hoefijzermeren, moerassen en mangroven in het laagland; ook langs kanalen en vijvers in open land. Meestal onder 1000 m, plaatselijk hoger langs rivieren in de uitlopers. Zit op een lage tot middelhoge tak boven het water en duikt naar vissen. Het nest ligt in een zelfgegraven gang in een steile oever.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia in het laagland aan weerszijden van de Andes, inclusief de Magdalenavallei en het Caribisch laagland. In Ecuador in het westelijk en oostelijk laagland. In Peru vooral in het Amazonelaagland, aan de Pacifische kant alleen in het uiterste noordwesten. In Bolivia in het noordelijk en oostelijk laagland. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van Mexico tot het noorden van Argentinië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek langs open rivieroevers en de randen van hoefijzermeren in het Amazonelaagland, waar hij op lage takken boven het water zit. Vanaf een boot laat hij zich vaak van tak tot tak voor de boot uit drijven.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. Wijdverspreid en vrij algemeen; plaatselijk gevoelig voor vervuiling en vertroebeling van het water.
Wetenschappelijke naam
Chloroceryle amazona | (Latham, 1790)
Latham beschreef de soort in 1790 als Alcedo amazona; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Chloroceryle werd in 1848 ingevoerd door Kaup. De geslachtsnaam combineert Grieks khlōros, 'groen', met het geslacht Ceryle (van Grieks kērulos, een mythische zeevogel). De soortnaam verwijst naar de Amazone. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cayenne, Frans-Guyana.