Alle soorten › Scharrelaarachtigen › IJsvogels › Amerikaanse reuzenijsvogel
Amerikaanse reuzenijsvogel | Megaceryle torquata
Ringed Kingfisher | Martín pescador grande | Martim-pescador-grande
De Amerikaanse reuzenijsvogel is de grootste ijsvogel van het gidsgebied, met een lengte van bijna veertig centimeter. Hij is blauwgrijs van boven en roodbruin van onder, met een witte halsband en een ruige kuif. Langs de grote rivieren van het laagland is hij een vaste verschijning, die luid roepend hoog over het water vliegt.
Geluid
Een luid, hard klek of tsjak, vaak in de vlucht, en een lange, ratelende reeks van zulke tonen, krachtiger dan bij de andere ijsvogels.
Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
38–41 cm, met een grote, ruig gekuifde kop en een zeer zware, rechte, donkere snavel met een lichtere basis. De bovendelen zijn blauwgrijs, met kleine witte vlekjes op vleugels en staart; een brede witte halsband loopt van de keel rond de nek. Het mannetje heeft borst en buik geheel roodbruin, met witte onderstaartdekveren. Het vrouwtje heeft een blauwgrijze borstband, daaronder een smalle witte band en dan een roodbruine buik. In de vlucht zijn de ondervleugels bij het mannetje wit, bij het vrouwtje roodbruin. Jonge vogels lijken op het vrouwtje, met een roestbruin getinte borst.
Verwarringssoorten
De bandijsvogel Megaceryle alcyon, een schaarse wintergast, is kleiner en heeft een witte buik; bij het vrouwtje loopt alleen een smalle roodbruine band over de buik. De Amazone-ijsvogel Chloroceryle amazona is kleiner en donker olijfgroen van boven, met een witte buik.
Leefgebied
Brede rivieren, meren, hoefijzermeren, lagunes, mangroven en estuaria in het laagland, ook stuwmeren en viskwekerijen; meestal onder 1000 m, plaatselijk hoger in de dalen. Zit vaak hoog op een dode tak boven het water en duikt naar vrij grote vissen; bidt minder vaak dan de bandijsvogel. Het nest ligt aan het eind van een lange, zelfgegraven gang in een steile zand- of leemoever.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia in het laagland aan weerszijden van de Andes, ook in de Magdalena- en Caucadalen. In Ecuador in het westelijk en oostelijk laagland. In Peru vooral in het Amazonelaagland, aan de Pacifische kant alleen in het uiterste noordwesten. In Bolivia in het noordelijk en oostelijk laagland. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van Mexico en het Caribisch gebied tot Vuurland.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Let vanaf een boot of oever langs de grote Amazonerivieren en hoefijzermeren op hoge, kale takken boven het water. Hij vliegt vaak in een rechte lijn over de rivier en verraadt zich door het harde klek.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. Algemeen en wijdverspreid; profiteert plaatselijk van stuwmeren en viskwekerijen, maar is gevoelig voor sterke vervuiling van het water.
Wetenschappelijke naam
Megaceryle torquata | (Linnaeus, 1766)
Linnaeus beschreef de soort in 1766 als Alcedo torquata; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Megaceryle werd in 1848 ingevoerd door Kaup. De geslachtsnaam combineert Grieks megas, 'groot', met het geslacht Ceryle (van Grieks kērulos, een mythische zeevogel). De soortnaam is Latijn torquatus, 'met halsband', naar de witte halsring. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Martinique en Mexico.