Alle soorten › Scharrelaarachtigen › Motmots › Amazonemotmot

Amazonemotmot | Momotus momota

Amazonian Motmot | Momoto amazónico | Udu-de-coroa-azul

De amazonemotmot is de meest verspreide motmot van het laagland ten oosten van de Andes, van het Amazonegebied tot de droge bossen van het oosten van Bolivia. Hij zit roerloos rechtop in de schaduw en zwaait zijn lange staart met vlaggetjes als een slinger heen en weer. Hij hoorde vroeger bij de blauwkruinmotmot, die in meerdere soorten is opgesplitst.

Amazonemotmot (Momotus momota)
Foto: João D'Andretta — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een lage, holle, dubbele roep, als hoe-doe, soms enkel, vooral in de schemering voor zonsopgang; paren roepen vaak om beurten.

Luister: ZangXC990407

Opname: Fabrício Grigolin — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

38–43 cm, inclusief de lange staart met vlaggetjes met zwarte toppen. De kruin is zwart, omringd door een blauwe band, aan de voorkant turquoise en achteraan meer violetblauw; bij vogels uit het noordwesten van het Amazonegebied is die band smaller. Een breed zwart oogmasker is van onderen blauw afgezet. De bovendelen zijn groen. De onderdelen zijn olijfgroen tot roestachtig olijf, zuidelijk roestiger, met een of twee zwarte vlekjes op de borst. De iris is rood. De seksen zijn gelijk; jonge vogels zijn doffer.

Verwarrings­soorten

De hooglandmotmot Momotus aequatorialis is groter en groener van onderen, met een bredere blauwe kruinband, en leeft hoger in de Andes. De caribische motmot Momotus subrufescens leeft ten westen van de Andes. De rosse motmot Baryphthengus martii en de breedsnavelmotmot Electron platyrhynchum hebben een geheel roestbruine kop zonder blauwe kruinring.

Leefgebied

Vochtig laaglandbos, várzea-bos, galerijbos, secundair bos, bosranden en plantages, in Bolivia ook droog bos, van het laagland tot ongeveer 1200 m. Zit lang stil op middelhoogte en vliegt uit naar grote insecten, spinnen, kleine hagedissen en andere kleine dieren, en eet ook vruchten. Broedt in een lange gang in een aarden wal of oever.

Verspreiding en trek

In Colombia ten oosten van de Andes, in het Amazonegebied en aan de rand van de llanos. In Ecuador in het oostelijke laagland. In Peru in het Amazonelaagland en op de laagste uitlopers van de oostflank. In Bolivia in het grootste deel van het laagland, ook in de droge bossen van het oosten en zuiden. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Venezuela, de Guyana's, Amazonisch Brazilië, Paraguay en het noordwesten van Argentinië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Langs bosranden, open plekken en in tuinen van lodges in het laagland van het Amazonegebied, waar de vogel vaak stil in de schaduw zit. In de vroege ochtend verraden de holle roepen de plek.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort heeft een zeer groot verspreidingsgebied en verdraagt secundair bos en open plekken met bomen.

Wetenschappelijke naam

Momotus momota | (Linnaeus, 1766)

Linnaeus beschreef de soort in 1766 als Ramphastos momota; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Momotus werd in 1760 ingevoerd door Brisson. De geslachtsnaam is een verlatijnsing van momot of motmot, een Mexicaanse (Nahuatl) naam voor deze vogels. De soortnaam momota komt van dezelfde Mexicaanse naam momot als het geslacht Momotus. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cayenne, Frans-Guyana.