Alle soorten › Zangvogels › Ovenvogels en muisspechten › Amazonemuisspecht
Amazonemuisspecht | Xiphorhynchus ocellatus
Ocellated Woodcreeper | Trepatroncos ocelado | Arapaçu-ocelado
De amazonemuisspecht is een middelgrote, gedruppelde muisspecht van regenwoud in het westen van het Amazonebekken en op de lagere oostflank van de Andes. Binnen de soort vallen twee groepen: laaglandvogels in het noorden en westen van het Amazonegebied, en vogels van de voetheuvels en het aangrenzende laagland van het zuiden van Colombia tot Bolivia. Die tweede groep wordt wel als aparte soort beschouwd (Xiphorhynchus chunchotambo); in deze gids horen beide bij deze soort.
Geluid
Sterk wisselend per regio; hij zingt vooral in de schemering en meestal maar enkele keren achter elkaar. In het oosten van Ecuador is de zang een snelle reeks nasale tonen, in Peru een zachte, versnellende reeks. Daarnaast verschillende korte roepen.
Opname: GABRIEL LEITE — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
20–24 cm, slank, met een lange, vrijwel rechte snavel: de bovensnavel donker, de ondersnavel lichter. De bovendelen zijn olijfbruin; kruin en nek zijn donker met kleine, lichtgeelbruine druppels, de mantel is vrijwel ongetekend of slechts fijn gestreept. Stuit, vleugels en staart zijn roodbruin. De keel is lichtgeelbruin, soms met fijne donkere schubben. De borst draagt lichtgeelbruine, donker omrande druppels of strepen, die op de buik vervagen; bij vogels van de voetheuvels zijn ze meer streepvormig. De seksen zijn gelijk.
Verwarringssoorten
De druppelmuisspecht Xiphorhynchus elegans lijkt er sterk op, maar heeft ook op de mantel lichte druppels of streepjes. De geelkeelmuisspecht Xiphorhynchus guttatus is groter, met een langere, zwaardere en lichtere snavel. De gestreepte muisspecht Xiphorhynchus obsoletus is kleiner, met lengtestrepen in plaats van druppels, en leeft in overstroomd bos. De olijfrugmuisspecht Xiphorhynchus triangularis heeft een olijfkleurige, geschubde borst en leeft hoger in het bergbos. Het geluid helpt de soorten te scheiden.
Leefgebied
Het binnenste van vochtig regenwoud, in het laagland vooral op terra firme, plaatselijk ook in várzea en moerasbos; de vogels van de voetheuvels ook in lager bergbos en nevelwoud. Meestal onder 500 m, op de oostflank tot ongeveer 1800 m. Klimt langs stammen in de onderste en middelste verdieping en zoekt in schors, mos en dode bladeren naar insecten en spinnen, vaak in gemengde groepen. Het nest ligt in een holte in een stam.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Colombia: in het zuiden, in het Amazonelaagland en op de lagere oostflank van de Andes. Ecuador: op de lagere oostflank en in het aangrenzende oostelijke laagland. Peru: in het laagland van het noordoosten en langs de voet van de oostflank over de hele lengte van het land. Bolivia: in de voetheuvels en het aangrenzende laagland van het noorden en midden, en in het uiterste noordoosten. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het zuiden van Venezuela en het westen van het Braziliaanse Amazonegebied.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek in het binnenste van het regenwoud en het voetheuvelbos naar gemengde groepen in de ondergroei, en let op een middelgrote muisspecht met een gedruppelde kruin en een vrijwel ongetekende mantel. Neem het geluid op en vergelijk het met verwante soorten; de zang verschilt per regio.
Staat van instandhouding
In deze opvatting niet geëvalueerd. De Rode Lijst verdeelt de soort over meerdere soorten, die alle als niet bedreigd gelden. Ontbossing in de voetheuvels en het laagland tast het leefgebied plaatselijk aan.
Wetenschappelijke naam
Xiphorhynchus ocellatus | (Spix, 1824)
Spix beschreef de soort in 1824 als Dendrocolaptes ocellatus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Xiphorhynchus werd in 1827 ingevoerd door Swainson. De geslachtsnaam komt van Grieks xiphos, 'zwaard', en rhunkhos, 'snavel'. De soortnaam komt van Latijn ocellatus, 'met oogvlekken'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Monding van de Rio Madeira, Brazilië.