Alle soorten › Zangvogels › Cotinga's › Amazoneparasolvogel
Amazoneparasolvogel | Cephalopterus ornatus
Amazonian Umbrellabird | Pájaro paraguas amazónico | Anambé-preto
De amazoneparasolvogel is de grootste cotinga van het Amazonegebied, een zwarte, kraaiachtige vogel met een kuif die als een parasol over de snavel valt. Hij leeft vooral op riviereilanden en langs rivieren en in de voetheuvels van de Andes. Mannetjes baltsen met opgezette kuif en uitgestrekte lel en laten een diep, brommend geluid horen.
Geluid
Het mannetje laat op de baltsplaats een diep, laag, brommend boooo horen, waarbij hij de kop naar voren steekt en de lel uitzet. Verder meestal stil.
Opname: John V. Moore — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
41–51 cm; het mannetje is duidelijk groter dan het vrouwtje. Geheel zwart, met een blauwachtige glans. Het mannetje heeft een grote kuif van haarachtige veren met witte schachten, die naar voren over de snavel valt, en een vrij korte, met veren bedekte lel aan de borst. Het vrouwtje heeft een kleinere kuif en een kortere lel. De iris is lichtgrijs tot wit, de snavel zwart. Vliegt met golvende vlucht, met langzame, diepe vleugelslagen.
Verwarringssoorten
De Ecuadoraanse parasolvogel Cephalopterus penduliger heeft een veel langere lel, een donkere iris en leeft ten westen van de Andes. De purperkeelvruchtenkraai Querula purpurata is veel kleiner, zonder kuif; het mannetje heeft een purperrode keel. De kaalnekvruchtenkraai Gymnoderus foetidus heeft een kale hals en geen kuif. De grote ani Crotophaga major is kleiner, met een lange staart en een hoge, gebogen snavel.
Leefgebied
Bos op riviereilanden, oeverbos, várzea en bosranden langs rivieren in het laagland, en vochtig voetheuvelbos op de oostflank van de Andes tot ruwweg 1300 m. Eet vooral vruchten, waaronder palmvruchten, en daarnaast grote insecten en kleine gewervelde dieren. Het nest is een losse schotel van takjes in een boom.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia in het laagland ten oosten van de Andes. In Ecuador in het oostelijke laagland en de voetheuvels. In Peru in het oostelijke laagland en de voetheuvels van noord tot zuid. In Bolivia in het laagland en de voetheuvels van het noorden en midden. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het zuiden van Venezuela, Guyana en Amazonisch Brazilië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Kijk tijdens boottochten langs grote rivieren naar vogels die van eiland naar oever vliegen, bijvoorbeeld langs de Río Napo in Ecuador of in Manu in Peru; in de voetheuvels zijn baltsplaatsen bekend langs de bergwegen op de oostflank.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort leeft verspreid in lage dichtheden en wordt plaatselijk bejaagd; voetheuvelbos en oeverbos worden in een deel van het verspreidingsgebied gekapt.
Wetenschappelijke naam
Cephalopterus ornatus | Geoffroy Saint-Hilaire, 1809
Geoffroy Saint-Hilaire beschreef de soort in 1809 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Cephalopterus voerde hij in datzelfde werk in. De geslachtsnaam komt van Oudgrieks kephalē, 'kop', en pteron, 'veer' of 'vleugel', naar de parasolvormige kuif. De soortnaam is Latijn ornatus, 'versierd', naar de grote kuif. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Barcelos, Amazonas, Brazilië.