Alle soorten › Zangvogels › Cotinga's › Capuchonvogel

Capuchonvogel | Perissocephalus tricolor

Capuchinbird | Pájaro capuchino | Maú

De capuchonvogel is een grote, roodbruine cotinga met een kale, blauwgrijze kop, van het laaglandbos van het noordoosten van Zuid-Amerika. Mannetjes baltsen in groepjes op vaste plaatsen in de kroon en laten daar een langgerekt, loeiend geluid horen. In het gidsgebied komt de soort alleen in het uiterste oosten van Colombia voor, aan de rand van het verspreidingsgebied.

Capuchonvogel (Perissocephalus tricolor)
Foto: Hector Bottai — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Op de baltsplaats een langgerekt, diep, loeiend geluid, dat begint met een grommend grrr en overgaat in een aanzwellend aaaaa-oooooo, vergeleken met een loeiende koe of een verre kettingzaag. Verder meestal stil.

Luister: RoepXC1162537

Opname: Tristan Guillebot de Nerville — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

34–36 cm, met een zware, donkere snavel en een korte staart. De kop en het voorste deel van de hals zijn kaal, met een blauwgrijze huid, waardoor de rand van de bevedering als een capuchon over de nek ligt. Lichaam en onderdelen zijn kaneel- tot roodbruin, de vleugels en de staart zwartachtig. Mannetjes laten bij de balts oranje, pluizige veren aan weerszijden van de stuit zien. De seksen zijn verder gelijk.

Verwarrings­soorten

In het gidsgebied vrijwel onmiskenbaar. De schreeuwpiha Lipaugus vociferans is kleiner en grijs, met een bevederde kop. De kaalnekvruchtenkraai Gymnoderus foetidus heeft ook een kale hals, maar is zwart of donkergrijs.

Leefgebied

Middenlaag en kroon van vochtig laaglandbos op terra firme, vooral in ongestoord bos, tot ruwweg 1000 m. Eet vooral vruchten en daarnaast grote insecten. Het nest is een kleine, losse schotel van takjes in een boom; het vrouwtje broedt en zorgt alleen voor het jong.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In het gidsgebied alleen in het uiterste oosten van Colombia, vooral in Guainía en plaatselijk in het oosten van Vichada. Ontbreekt in Ecuador, Peru, Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het zuiden en oosten van Venezuela, de Guyana's en het noorden van Amazonisch Brazilië, ten noorden van de Amazone; het grootste deel van de kaart ligt daar.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

In het oosten van Colombia worden baltsplaatsen bezocht in het bos rond Inírida in Guainía; mannetjes zijn vooral vroeg in de ochtend actief en dan op het geluid te vinden.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Het verspreidingsgebied is groot en grotendeels bebost; plaatselijk heeft de soort te lijden onder ontbossing.

Wetenschappelijke naam

Perissocephalus tricolor | (Müller, 1776)

Müller beschreef de soort in 1776 als Corvus tricolor; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Perissocephalus werd in 1899 ingevoerd door Oberholser. De geslachtsnaam komt van Grieks perissos, 'buitengewoon, vreemd', en kephalē, 'kop', naar de kale, kapvormige kop. De soortnaam is Latijn tricolor, 'driekleurig'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cayenne, Frans-Guyana.