Alle soorten › Zangvogels › Cotinga's › Roodkraagvruchtenkraai

Roodkraagvruchtenkraai | Pyroderus scutatus

Red-ruffed Fruitcrow | Cuervo higuero golirrojo | Pavó

De roodkraagvruchtenkraai is de grootste cotinga van de Andes: een kraaiachtige, zwarte vogel met een glanzend oranjerode bef. Hij leeft verspreid en plaatselijk in bergbos en is meestal schaars. Mannetjes komen samen op baltsplaatsen, waar ze met opgezette bef diepe, dreunende geluiden maken.

Roodkraagvruchtenkraai (Pyroderus scutatus)
Foto: Nortondefeis — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Op de baltsplaats laten mannetjes een diep, dreunend, hoemend geluid horen, met opgezette bef en naar voren gebogen lichaam. Verder meestal stil.

Luister: ZangXC282997

Opname: Rodrigo Dela Rosa — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

38–46 cm; het mannetje is groter dan het vrouwtje. Het verenkleed is grotendeels zwart. Keel en bovenborst vormen een grote, glanzend oranjerode tot roodoranje bef van gekroesde veren. De snavel is breed en blauwgrijs. In de Andes is de buik zwart; vogels in het zuidoosten van Brazilië hebben een kastanjebruin gevlekte buik. De seksen zijn gelijk van kleur.

Verwarrings­soorten

Binnen het verspreidingsgebied weinig te verwarren. De purperkeelvruchtenkraai Querula purpurata is kleiner, leeft in het laagland en het mannetje heeft een purperrode keelvlek. De kaalnekvruchtenkraai Gymnoderus foetidus van het Amazonelaagland heeft een kale, blauwe nek. Het vrouwtje van de rode rotshaan Rupicola peruvianus is donker roestbruin, met een kam op de kop.

Leefgebied

Vochtig bergbos, vooral op middelhoogte, en ook bosranden en hoge bomen in half open terrein. Eet vooral vruchten, die hij in de kronen plukt, en daarnaast grote insecten.

Verspreiding en trek

In Colombia verspreid en plaatselijk in de Andes; in Ecuador zeer zeldzaam en plaatselijk; in Peru plaatselijk op de oostflank van de Andes. Uit Bolivia niet met zekerheid bekend. Komt niet voor op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in de bergen van Venezuela en Guyana, en in het Atlantisch Woud van het zuidoosten van Brazilië, het oosten van Paraguay en het noordoosten van Argentinië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Schaars en onvoorspelbaar; de beste kans is bij vruchtdragende bomen in bergbos in Colombia. Het dreunende geluid van baltsende mannetjes verraadt baltsplaatsen.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd, maar in de Andes schaars en plaatselijk. De soort lijdt onder ontbossing en wordt plaatselijk bejaagd.

Wetenschappelijke naam

Pyroderus scutatus | (Shaw, 1792)

Shaw beschreef de soort in 1792 als Coracias scutata; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Pyroderus werd in 1840 ingevoerd door Gray. De geslachtsnaam komt van Grieks pur, 'vuur', en derē, 'hals', naar de vuurrode keelkraag. De soortnaam is Latijn scutatus, 'met een schild', naar de rode borstvlek. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Nova Friburgo, Rio de Janeiro, Brazilië.