Alle soorten › Roofvogels › Havikachtigen › Amerikaanse zwarte arend

Amerikaanse zwarte arend | Buteogallus solitarius

Solitary Eagle | Águila solitaria | Águia-solitária

De amerikaanse zwarte arend is een grote, leigrijze arend van steile, beboste berghellingen. Hij leeft in lage dichtheden en wordt meestal hoog zwevend boven bergbos gezien. Ondanks de naam is hij nauw verwant aan de zwarte arendbuizerd.

Amerikaanse zwarte arend (Buteogallus solitarius)
Foto: jose_balderrama — CC BY-NC 4.0 · iNaturalist

Geluid

Een reeks luide, hoge fluittonen, pii-pii-pii-pii, vooral in de vlucht boven het broedgebied.

Luister: RoepXC1551

Opname: Sjoerd Mayer — CC BY-NC-SA 3.0 · xeno-canto

Herkenning

66–76 cm; het vrouwtje is groter dan het mannetje. De volwassen vogel is egaal donker leigrijs, met een korte, ronde kuif op het achterhoofd. De staart is kort en zwart, met één brede witte middenband en een smalle witte punt. De washuid en de poten zijn geel. In de vlucht vallen de zeer brede vleugels en de korte staart op; de vogel lijkt dan bijna vierkant. Jonge vogels zijn donkerbruin van boven en geelbruin van onder met donkere strepen en vlekken, met donkere flanken en dijen en een donkere wangvlek; de staart is grijsbruin gebandeerd.

Verwarrings­soorten

De zwarte arendbuizerd Buteogallus urubitinga is kleiner en zwarter, met langere poten, een langere staart en witte bovenstaartdekveren; hij leeft vooral in het laagland. De zwarte buizerd Buteogallus anthracinus is veel kleiner. Jonge vogels lijken op jonge andeskuifarenden Spizaetus isidori en jonge zwarte arendbuizerds; let op het silhouet met zeer brede vleugels en korte staart.

Leefgebied

Bergbos en vochtig voetheuvelbos op steile hellingen, vaak in de buurt van ravijnen. Vooral tussen ongeveer 600 en 2200 m. Zweeft lang boven het bos en zit ook in het bladerdak. Eet vooral slangen, verder hagedissen, zoogdieren en vogels. Het nest is een groot takkennest in een hoge boom.

Verspreiding en trek

In Colombia plaatselijk in de drie Andesketens en in de Sierra Nevada de Santa Marta. In Ecuador op beide flanken van de Andes. In Peru vooral op de oostflank van de Andes. In Bolivia schaars op de oostflank van de Andes. Buiten het gidsgebied plaatselijk van Mexico door Midden-Amerika tot Venezuela en het noorden van Argentinië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek op een heldere ochtend vanaf een uitkijkpunt boven beboste hellingen, wanneer de opstijgende lucht roofvogels omhoog brengt. Vergelijk het silhouet met dat van zwarte gieren en andere grote roofvogels.

Staat van instandhouding

Gevoelig. De soort leeft in lage dichtheden en de stand is klein; ontbossing van berghellingen en vervolging zijn de belangrijkste bedreigingen.

Wetenschappelijke naam

Buteogallus solitarius | (Tschudi, 1844) (GBIF: Harpyhaliaetus solitarius)

Tschudi beschreef de soort in 1844 als Circaetus solitarius; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Buteogallus werd in 1830 ingevoerd door Lesson. De geslachtsnaam is een samenvoeging van de geslachtsnamen Buteo (buizerds) en Gallus (kippen, Latijn gallus, 'haan'). Lesson stelde het geslacht in 1830 in. De soortnaam is Latijn solitarius, 'eenzaam' of 'alleenlevend'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Río Chanchamayo, Junín, Peru.