Alle soorten › Roofvogels › Havikachtigen › Zwarte arendbuizerd
Zwarte arendbuizerd | Buteogallus urubitinga
Great Black Hawk | Aguililla-negra mayor | Gavião-preto
De zwarte arendbuizerd is een grote, zwarte roofvogel van bosranden, rivieroevers en moerassen in het laagland. Met zijn lange gele poten zoekt hij vaak lopend op de grond of in ondiep water naar prooi. Hij komt in het hele laagland van het gidsgebied voor, aan beide zijden van de Andes.
Geluid
Een lange, hoge, gierende fluittoon, uiiiiiii, vaak in de vlucht of vanaf een uitkijkpost.
Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
56–64 cm; het vrouwtje is groter dan het mannetje. De volwassen vogel is geheel zwart met witte bovenstaartdekveren en een witte staartbasis; de staart heeft verder één brede witte band en een zwarte eindband. De washuid en de lange poten zijn geel. In de vlucht zijn de vleugels breed en de staart vrij lang; de slagpennen zijn soms fijn grijs gebandeerd. Jonge vogels zijn donkerbruin van boven en geelbruin van onder met donkere strepen, met een lichte kop en een lichte staart met veel smalle donkere banden. Het volwassen kleed wordt na enkele jaren bereikt.
Verwarringssoorten
De zwarte buizerd Buteogallus anthracinus is kleiner, heeft kortere poten, geen witte bovenstaartdekveren en in de vlucht een lichte vlek aan de basis van de handpennen; hij leeft in het gidsgebied vooral in mangroven aan de Pacifische kust. De amerikaanse zwarte arend Buteogallus solitarius is groter en leigrijs, met zeer brede vleugels en een korte staart, en leeft in bergbos. De leigrijze buizerd Buteogallus schistaceus is kleiner en leigrijs met oranje poten. De bandstaartbuizerd Buteo albonotatus heeft smallere vleugels en vliegt met de vleugels in een V.
Leefgebied
Bosranden, oeverbos, várzea, moerassen, open plekken in het bos, savannen met bosjes en de randen van rivieren en meren, ook in mangrove. Vooral onder 1000 m, plaatselijk tot ongeveer 1500 m. Zit vaak op een tak aan de rand van een open plek en jaagt op reptielen, kikkers, vissen, krabben, kleine zoogdieren en vogels; loopt ook op de grond en in ondiep water. Het nest is een groot takkennest hoog in een boom.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia in het hele laagland: het Caribische gebied, de Magdalenavallei, de llanos, het Amazonegebied en de Pacifische kust. In Ecuador in het oostelijke laagland en plaatselijk in het westen. In Peru in het oostelijke laagland en in het uiterste noordwesten. In Bolivia in het laagland van het noorden en oosten. Buiten het gidsgebied van Mexico tot in het noorden van Argentinië en Uruguay.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek langs rivieren en oxbow-meren in het Amazonegebied en langs de randen van moerassen, waar volwassen vogels vaak op een open tak zitten of laag rondvliegen. Let op de witte staartbasis bij een vogel die opvliegt.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. Wijdverbreid en in geschikt gebied vrij algemeen, maar gevoelig voor ontbossing en plaatselijk voor vervolging.
Wetenschappelijke naam
Buteogallus urubitinga | (Gmelin, 1788)
Gmelin beschreef de soort in 1788 als Falco Urubitinga; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Buteogallus werd in 1830 ingevoerd door Lesson. De geslachtsnaam is een samenvoeging van de geslachtsnamen Buteo (buizerds) en Gallus (kippen, Latijn gallus, 'haan'). Lesson stelde het geslacht in 1830 in. De soortnaam komt van Tupi urubú tinga, 'grote zwarte vogel', een naam voor zo'n roofvogel. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Noordoost-Brazilië.