Alle soorten › Zangvogels › Vireo's › Baardvireo
Baardvireo | Vireo altiloquus
Black-whiskered Vireo | Vireo bigotudo | Juruviara-barbuda
De baardvireo is een grote, groenbruine vireo met een donkere baardstreep. Hij broedt in Florida en op de eilanden van het Caribisch gebied en overwintert in het Amazonegebied. In het gidsgebied is hij vooral wintergast en doortrekker; op de Colombiaanse eilanden San Andrés en Providencia leven eigen ondersoorten het hele jaar.
Geluid
De zang bestaat uit korte frasen van twee of drie tonen met pauzes ertussen, vergelijkbaar met de roodoogvireo maar korter en scherper, vaak weergegeven als dzjon-fil-lip. Roept met een nasaal, mauwend njeej. In het winterverblijf zingt hij weinig.
Opname: Noah Khanti Steinberg — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
15–16 cm, met een vrij lange, zware snavel. De bovendelen zijn dof olijfgroen tot bruinachtig olijf, de kruin is grijzer, met een smalle donkere rand. Een witte wenkbrauwstreep en een donkere oogstreep; daaronder een smalle zwarte baardstreep langs de keel. De onderdelen zijn wit, met een vaalgele zweem op de flanken en de onderstaartdekveren. De iris is rood bij volwassen vogels, bruin bij jonge vogels. Geen vleugelstrepen. De seksen zijn gelijk.
Verwarringssoorten
De roodoogvireo Vireo olivaceus mist de baardstreep, heeft een duidelijker grijze kruin met scherpere zwarte rand en een kortere snavel. De geelgroene vireo Vireo flavoviridis heeft een vagere koptekening, geen baardstreep en gelere flanken en onderstaartdekveren. De baardstreep is bij afgesleten of jonge vogels soms smal; let dan op de zware snavel en de doffere kleur.
Leefgebied
In de winter in de boomkronen van vochtig laaglandbos, bosranden, oeverbos en várzea, meestal onder 1000 m. Op de eilanden in mangrove, struikgewas, tuinen en droog bos. Zoekt rupsen en andere insecten in het gebladerte en eet in de winter veel vruchten. Het nest is een hangend kommetje in een takvork.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Colombia: doortrekker langs de Caribische kust en wintergast in het Amazone- en Orinocogebied; standvogel op San Andrés en Providencia. Ecuador: schaarse wintergast in het oostelijk laagland. Peru: schaarse wintergast in het Amazonegebied. Bolivia: weinig meldingen, in het noorden. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied broedt de soort in Florida en in het Caribisch gebied, en overwintert vooral in Brazilië en Venezuela.
- Jaarrond
- Zomergast (ca. apr–sep)
- Wintergast (ca. okt–mrt)
- Doortrek (mrt–apr, okt–nov)
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek tussen oktober en maart in gemengde groepen in de boomkronen van laaglandbos en bij vruchtdragende bomen langs rivieren. Op San Andrés en Providencia zingt hij in het broedseizoen vanuit struiken en bomen in en rond de dorpen.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De stand is groot en verspreid; plaatselijk gaat leefgebied verloren door ontbossing in het winterverblijf en bebouwing op de eilanden.
Wetenschappelijke naam
Vireo altiloquus | (Vieillot, 1808)
Vieillot beschreef de soort in 1808 als Muscicapa altiloqua; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Vireo werd in 1808 ingevoerd door Vieillot. De geslachtsnaam is Latijn vireo, een groene trekvogel, mogelijk het vrouwtje van de wielewaal of de groenling; verwant aan virere, 'groen zijn'. De soortnaam komt van Latijn altiloquus, 'luid sprekend', van altus, 'hoog', en loqui, 'spreken', naar de luide zang. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Saint Thomas, Amerikaanse Maagdeneilanden.