Alle soorten › Papegaaiachtigen › Papegaaien › Barrabands papegaai
Barrabands papegaai | Pyrilia barrabandi
Orange-cheeked Parrot | Loro cachetinaranja | Curica-de-bochecha-laranja
Barrabands papegaai is een middelgrote, gedrongen papegaai met een korte staart, uit het geslacht Pyrilia, van het Amazonelaagland ten oosten van de Andes. De zwarte kop met een oranje wangvlek en de oranje en rode tekening op schouder en ondervleugel maken hem herkenbaar. Paren en kleine groepen leven hoog in het bladerdak en komen in het zuidoosten van Peru geregeld naar kleiwanden langs de rivieren.
Geluid
Een hese, tweelettergrepige roep, zoals tsjuwiet, vooral in de vlucht, en zachter gekwetter van zittende vogels. Groepen roepen vaak in de vroege ochtend als ze over het bos vliegen.
Opname: Guilherme Melo — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
25 cm, gedrongen, met een korte, vierkante staart en een lichte, hoornkleurige snavel. De kop is zwart, met een grote oranje vlek op de wang; bij vogels uit het noorden van het gidsgebied is die vlek meer geeloranje. Het lichaam is groen, met een olijfgoudkleurige waas over de borst. De schouder en de voorrand van de vleugel zijn oranje tot rood, de ondervleugeldekveren rood, en de slagpennen zijn deels blauw. De seksen zijn gelijk. Jongen hebben een doffere, bruingroene kop en een kleinere wangvlek.
Verwarringssoorten
De zwartkopcaique Pionites melanocephalus heeft ook een zwarte kruin, maar een witte borst en buik en een oranjegele keel en nek, en leeft in dezelfde bossen. Het zwartoormargrietje Pionus menstruus is iets groter, met een blauwe kop, een zwarte oorvlek en rode onderstaartdekveren. De kortstaartpapegaai Graydidascalus brachyurus is geheel groen, zonder zwarte kop. De verwante roodoorpapegaai Pyrilia haematotis en rozewangpapegaai Pyrilia pulchra leven alleen ten westen van de Andes.
Leefgebied
Vochtig regenwoud op terra firme, overstromingsbos (várzea) en de randen daarvan, ook voetheuvelbos, van het laagland tot ruwweg 500 m, plaatselijk hoger. Eet vruchten, zaden en bloemen in het bladerdak en bezoekt kleiwanden langs rivieren. Broedt in een holte in een boom.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia in het Amazonelaagland van het zuidoosten. In Ecuador en Peru in het Amazonelaagland ten oosten van de Andes. In Bolivia in het laagland van het noorden. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het zuiden van Venezuela en het westen van Amazonisch Brazilië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Kleiwanden langs de rivieren in het zuidoosten van Peru, zoals in Madre de Dios, trekken in de ochtend groepen aan. Elders zie je paren en kleine groepen vooral vanaf uitkijktorens in het bladerdak of als ze snel en recht over het bos vliegen.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort heeft een groot verspreidingsgebied in grotendeels intact laaglandbos; plaatselijk verdwijnt bos door ontginning en worden vogels gevangen voor de handel.
Wetenschappelijke naam
Pyrilia barrabandi | (Kuhl, 1820) (GBIF: Pionopsitta barrabandi)
Kuhl beschreef de soort in 1820 als Psittacus Barrabandi; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Pyrilia werd in 1856 ingevoerd door Bonaparte. De geslachtsnaam combineert Grieks pur, 'vuur', met Latijn ilia, 'flanken'. Vernoemd naar Jacques Barraband (1767–1809), Frans ontwerper en schilder van vogels. De naam gaat terug op Levaillants Caïca Barraband (1805). Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Brazilië.