Alle soorten › Papegaaiachtigen › Papegaaien › Saffraankoppapegaai

Saffraankoppapegaai | Pyrilia pyrilia

Saffron-headed Parrot | Loro cabeciamarillo | Papagaio-de-cabeça-açafrão

De saffraankoppapegaai is een gedrongen papegaai met een volledig gele kop. Hij leeft in vochtig bos in het noorden van Colombia, het westen van Venezuela en het oosten van Panama, in paren of kleine groepen hoog in het bladerdak. Door ontbossing in het noorden van Colombia is hij plaatselijk sterk achteruitgegaan.

Saffraankoppapegaai (Pyrilia pyrilia)
Foto: Aitor — CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een hoge, nasale roep, in de vlucht vaak herhaald, en zacht gekwetter bij het foerageren.

Luister: RoepXC354130

Opname: Ross Gallardy — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

24 cm, gedrongen, met een korte staart en een lichte snavel. De hele kop en de keel zijn saffraangeel, met een kale, witachtige oogring. Het lijf is groen, op de borst olijfachtig. Schouder en voorrand van de vleugel zijn geel, de ondervleugeldekveren rood en de slagpennen blauwachtig. De seksen zijn gelijk; jongen hebben een groenachtige kop met weinig geel.

Verwarrings­soorten

De geelvoorhoofdamazone Amazona ochrocephala is groter, met alleen voorhoofd en kruin geel en rood in de vleugel. De roodoorpapegaai Pyrilia haematotis heeft een donkerbruine kop met een rode oorvlek. De rozewangpapegaai Pyrilia pulchra heeft een roze gezicht en leeft aan de Pacifische kant.

Leefgebied

Vochtig laagland-, heuvel- en lager bergbos, bosranden en oud secundair bos, van zeeniveau tot ongeveer 1700 m. Eet vruchten, zaden en bloesems in het bladerdak. Het nest ligt in een boomholte.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia in het noorden, van de Golf van Urabá en het noorden van de Chocó via het Caribisch laagland en de Magdalena-vallei tot aan de voet van de Oostelijke Cordillera en de Serranía de Perijá. Ontbreekt in Ecuador, Peru, Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het oosten van Panama en het westen van Venezuela.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in bosresten in de Magdalena-vallei en de voetheuvels in het noorden van Colombia vanaf open plekken naar paren die over het bladerdak vliegen. In vruchtdragende bomen zitten ze vaak stil en verraden ze zich door hun roep.

Staat van instandhouding

Gevoelig. Een groot deel van het bos in het verspreidingsgebied is gekapt voor landbouw en veeteelt, en de soort wordt plaatselijk gevangen voor de vogelhandel.

Wetenschappelijke naam

Pyrilia pyrilia | (Bonaparte, 1853) (GBIF: Pionopsitta pyrilia)

Bonaparte beschreef de soort in 1853 als Psittacula pyrilia; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Pyrilia werd in 1856 ingevoerd door Bonaparte. De geslachtsnaam combineert Grieks pur, 'vuur', met Latijn ilia, 'flanken'. Een tautoniem: de soortnaam is gelijk aan de geslachtsnaam, Grieks pur, 'vuur', en Latijn ilia, 'flanken'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Sierra Nevada de Santa Marta, Colombia.