Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Behendige meestiran

Behendige meestiran | Uromyias agilis

Agile Tit-Tyrant | Cachudito rabilargo | Tiranete-chapim-ágil

De behendige meestiran is een kleine, langstaartige tiran van het nevelwoud bij de boomgrens in de noordelijke Andes. Hij is sterk gebonden aan Chusquea-bamboe en beweegt zich vlug en acrobatisch door het gebladerte. Bijna altijd sluit hij zich aan bij gemengde groepen.

Behendige meestiran (Uromyias agilis)
Foto: Don Henise — CC BY 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang is een opgewonden klinkende mengeling van trillers en tonen, zoals treerrr en tseeik; de roep is een korte, zachte triller.

Luister: ZangXC406053

Opname: Andres Angulo — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

13 cm, met een lange, smalle staart en een kort zwart snaveltje met een gele basis aan de ondersnavel. Kruin zwartbruin met een platte zwarte kuif, een brede witte wenkbrauwstreep en een donkere oogstreep; het gezicht is fijn zwart-wit gestreept. Bovendelen warmbruin met zware zwarte strepen. Keel witachtig met fijne strepen; borst, flanken en bovenbuik lichtgeel met zwartachtige strepen, onderbuik ongetekend lichtgeel. Iris donkerbruin. Seksen gelijk. Jongen hebben twee okerkleurige vleugelstrepen.

Verwarrings­soorten

De pluimmeestiran Anairetes parulus is kleiner, met een kortere staart, een lichte iris, een opgekrulde kuif en een grijzere, minder gestreepte rug; hij leeft meer in open struweel. De witkeeltachuri Mecocerculus leucophrys is ongestreept, met een witte keel en lichte vleugelstrepen. De streeploze meestiran Uromyias agraphia komt alleen in Peru voor en heeft een ongestreepte, grijze onderzijde; de verspreidingsgebieden overlappen niet.

Leefgebied

Nevelwoud en elfenbos bij de boomgrens, met een sterke voorkeur voor dichte opstanden van Chusquea-bamboe; in Colombia van ongeveer 1800 tot 3400 m, in Ecuador meest tussen 2600 en 3500 m. Pikt insecten van bladeren en twijgen en maakt korte sprongetjes of vluchtjes omhoog. Leeft in paren of kleine groepjes. Het eerste beschreven nest was gevlochten van bamboebladeren en mos, hoog aan een bamboestengel.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Colombia: in de Centrale en de Oostelijke Andes. Ecuador: in de Andes, aan de westkant zuidelijk tot Cotopaxi, aan de oostkant tot in het noordoosten van Loja. Peru en Bolivia: ontbreekt. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in de Andes van West-Venezuela (Mérida en Táchira).

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in bamboebosjes langs bergwegen bij de boomgrens en let op gemengde groepen; de vogel beweegt zich snel en zit zelden lang stil.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. De soort is plaatselijk algemeen in Colombia en komt voor in beschermde gebieden in Colombia en Ecuador; het verspreidingsgebied is versnipperd.

Wetenschappelijke naam

Uromyias agilis | (Sclater, 1856) (GBIF: Anairetes agilis)

Sclater beschreef de soort in 1856 als Euscarthmus agilis; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Uromyias werd in 1927 ingevoerd door Hellmayr. De geslachtsnaam komt van Grieks oura, 'staart', en Nieuwlatijn myias, 'vliegenvanger', van Grieks muia, 'vlieg'. De soortnaam is Latijn agilis, 'behendig, beweeglijk'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Bogotá, Colombia.