Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Streeploze meestiran

Streeploze meestiran | Uromyias agraphia

Unstreaked Tit-Tyrant | Cachudito sin rayas | Tiranete-chapim-sem-estrias

De streeploze meestiran is een kleine, langstaartige tiran die alleen in Peru voorkomt, op de oostflank van de Andes. Hij is de zuidelijke tegenhanger van de behendige meestiran en verschilt daarvan vooral door de ongestreepte onderdelen, waar de naam naar verwijst. Net als die soort leeft hij in bamboe bij de boomgrens.

Streeploze meestiran (Uromyias agraphia)
Foto: Dominic Sherony — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een hoge, sputterende triller; roepjes zijn hoge ti- en tsie-tonen en een korte, dalende triller.

Luister: RoepXC839612

Opname: Jerome Fischer — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

12–13 cm, met een lange staart en een kort donker snaveltje. Kruin zwart met een platte zwarte kuif; een brede grijze, wit gevlekte wenkbrauwstreep en een smalle zwarte oogstreep. Bovendelen olijfbruin. Keel en borst wit tot lichtgrijs met een grijsbruin geschubd patroon; flanken, buik en onderstaartdekveren lichtgrijs met een lichtgele zweem, zonder tekening. Iris donkerbruin. Seksen gelijk. Jongen hebben twee roestbruine vleugelstrepen. De noordelijke ondersoort plengei is van boven donkerder olijfbruin met een wittere buik; squamiger heeft een wittere schubbentekening op de borst.

Verwarrings­soorten

De behendige meestiran Uromyias agilis heeft zwaar gestreepte bovendelen en gele, gestreepte onderdelen; hij leeft noordelijker, in Colombia en Ecuador. De pluimmeestiran Anairetes parulus is kleiner, met een lichte iris, een opgekrulde kuif en een gestreepte keel en borst, en leeft meer in open struweel. De witkeeltachuri Mecocerculus leucophrys heeft een witte keel, lichte vleugelstrepen en geen kuif.

Leefgebied

Vochtig bergbos en elfenbos van ongeveer 2600 tot 3450 m, het talrijkst bij de boomgrens, met een sterke voorkeur voor opstanden van Chusquea-bamboe en open plekken in het bos. Pikt actief insecten van bladeren en twijgen, vaak met korte sprongetjes omhoog. Leeft in paren of kleine groepjes, vaak in gemengde groepen. Over het broeden is niets bekend.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Peru: endemisch, op de oostflank van de Andes, van Amazonas via La Libertad en Huánuco tot de Cordillera Vilcanota in Cusco. Colombia, Ecuador en Bolivia: ontbreekt. Ontbreekt op de Galápagos.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in bamboe langs bergwegen bij de boomgrens op de oostflank en luister naar hoge trillers in gemengde groepen.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. De stand wordt stabiel geacht; de soort geldt als zeldzaam tot schaars, maar de bekende aantallen zijn mogelijk te laag ingeschat.

Wetenschappelijke naam

Uromyias agraphia | (Chapman, 1919) (GBIF: Anairetes agraphia)

Chapman beschreef de soort in 1919 als Anaeretes agraphia; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Uromyias werd in 1927 ingevoerd door Hellmayr. De geslachtsnaam komt van Grieks oura, 'staart', en Nieuwlatijn myias, 'vliegenvanger', van Grieks muia, 'vlieg'. De soortnaam komt van Grieks agraphos, 'ongeschreven', met het ontkennende a- en graphos, 'lijnen, schrift'; dat past bij het ontbreken van strepen. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Idma bij Santa Ana, Cusco, Peru.