Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Bergelenia
Bergelenia | Elaenia frantzii
Mountain Elaenia | Elenia montañera | Guaracava-montanhesa
De bergelenia is een olijfbruine elenia met een ronde kop zonder kuif, van bosranden, weiden met bomen en koffieplantages in de bergen. Het verspreidingsgebied loopt van Guatemala tot het noorden van Zuid-Amerika; in het gidsgebied komt hij alleen in Colombia voor. Hij eet veel vruchten en verplaatst zich daarvoor deels langs de berghellingen.
Geluid
Een vlakke, licht dalende fluittoon pieuw, vaak herhaald. De ochtendzang is een hees, tweeledig tjie-burr, eindeloos herhaald in de schemering.
Opname: Marcela Morales sánchez — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
14,5 cm, met een ronde kop zonder kuif en meestal zonder zichtbaar wit in de kruin, en een kleine, smalle snavel met een lichte basis aan de ondersnavel. De bovendelen zijn olijfbruin, het gezicht grijsachtig met een lichte oogring. De vleugels zijn donker, met twee lichte, wat geelachtige vleugelstrepen en lichte randen aan de tertials. Keel en borst zijn grijsolijf, de buik is lichtgeel. De seksen zijn gelijk.
Verwarringssoorten
De andeselenia Elaenia pallatangae heeft een korte kuif met wit en een gelere buik, en is groener van boven. De witkuifelenia Elaenia albiceps heeft een witte kruinstreep en een witachtige buik. De geelbuikelenia Elaenia flavogaster heeft een duidelijke, gespleten kuif en leeft meestal lager. De groene elenia Myiopagis viridicata mist duidelijke vleugelstrepen, heeft een gele kruinvlek en leeft in het bos zelf.
Leefgebied
Bosranden, open plekken in nevelwoud, weiden met verspreide bomen, heggen, koffieplantages en tuinen, in Colombia ongeveer tussen 1500 en 3200 m. Eet vooral kleine vruchten, daarnaast insecten. Het nest is een open kom van mos en plantenvezels in een boom of struik.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Colombia: in de Andes, in de Sierra Nevada de Santa Marta en in de Serranía de Perijá. Ontbreekt in Ecuador, Peru, Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in de bergen van Venezuela en van Guatemala tot Panama.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek in weiden met verspreide bomen en langs bosranden in de bergen, vooral bij vruchtdragende struiken. In de vroege ochtend verraadt hij zich door de herhaalde ochtendzang.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort komt veel voor in halfopen berglandschap en in schaduwkoffie.
Wetenschappelijke naam
Elaenia frantzii | Lawrence, 1865
Lawrence beschreef de soort in 1865 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Elaenia werd in 1836 ingevoerd door Sundevall. De geslachtsnaam komt van Oudgrieks elaineos, 'van olijfolie' of 'olieachtig'. Eert Alexander von Frantzius (1821–1877), Duitse arts en natuuronderzoeker die zo'n vijftien jaar in Costa Rica werkte en het typeexemplaar verzamelde. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit San José, Costa Rica.