Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Andeselenia

Andeselenia | Elaenia pallatangae

Sierran Elaenia | Fiofío serrano | Guaracava-serrana

De andeselenia is een olijfkleurige elenia met een gele buik, van struikrijke bosranden en open plekken in het bergbos van de Andes, van Colombia tot Bolivia. Op de middelste hoogten is hij een van de talrijkste elenia's, maar hij lijkt sterk op andere bergsoorten. Hij eet veel vruchten en zit vaak tussen bessendragende struiken.

Andeselenia (Elaenia pallatangae)
Foto: IvanVillacorte — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Hese, wat piepende roepen zoals djiew en wiew, en een korte, droge ratel. De ochtendzang is een herhaalde reeks hese tonen, vaak in de schemering voor zonsopgang.

Luister: ZangXC980292

Opname: José María Loaiza B. — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

15 cm, met een korte, ronde kuif met een half verborgen witte vlek en een smalle snavel met een lichte basis aan de ondersnavel. De bovendelen zijn olijf, de vleugels donker met twee lichte vleugelstrepen en lichte randen aan de tertials. Er is een witachtige oogring. Keel en borst zijn grijsolijf, de buik is duidelijk lichtgeel. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De witkuifelenia Elaenia albiceps is kleiner en grijzer, met een witte kruinstreep en een witachtige buik. De bergelenia Elaenia frantzii heeft een rondere kop zonder kuif en wit in de kruin, en is bruiner van boven. De hooglandelenia Elaenia obscura is groter en donkerder olijf, met een bredere snavel en zonder wit in de kruin. De coopmans' elenia Elaenia brachyptera is kleiner, met een grijzere borst, en leeft meestal lager.

Leefgebied

Bosranden, struikrijke open plekken, jong bos, heggen en struikgewas tussen weiden en akkers in de Andes, ongeveer tussen 1500 en 3200 m, plaatselijk hoger. Eet veel kleine vruchten, onder meer van Miconia, en insecten, vaak in gemengde groepen. Het nest is een open kommetje in een struik of lage boom.

Verspreiding en trek

Colombia: in de Andes, vooral in de Centrale en Westelijke Cordillera, plaatselijk in de Oostelijke. Ecuador: op beide flanken van de Andes en in de inter-Andesdalen. Peru: op de oostflank van de Andes over het hele land, in het noorden ook op de westflank. Bolivia: op de oostflank van de Andes in La Paz, Cochabamba en Santa Cruz. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied komt de soort nauwelijks voor.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek langs wegen met struikrijke bermen door het bergbos, vooral waar bessendragende struiken staan. Vogels zitten vaak open op de buitenkant van een struik en roepen regelmatig.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort komt veel voor in halfopen en gedeeltelijk ontboste berglandschappen.

Wetenschappelijke naam

Elaenia pallatangae | Sclater, 1862

Sclater beschreef de soort in 1862 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Elaenia werd in 1836 ingevoerd door Sundevall. De geslachtsnaam komt van Oudgrieks elaineos, 'van olijfolie' of 'olieachtig'. Verwijst naar Pallatanga in de provincie Chimborazo, Ecuador. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Pallatanga, Chimborazo, Ecuador.